🗓️ امروز در ایران و جهان چه گذشت مهم‌ترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در روز ۱۳ آوریل | ۲۴ فروردین

🗓️ امروز در ایران و جهان چه گذشت
مهم‌ترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در روز ۱۳ آوریل | ۲۴ فروردین

🇮🇷 ایران

🐎 ایرانیان؛ نخستین اسب‌سواران جهان

هانس آدولف ادوارد دریش، جانورشناس، فیلسوف و پژوهشگر آلمانی، در ۱۳ آوریل ۱۸۹۶ رساله‌ای درباره اسب و تکامل آن منتشر کرد و در آن به این نتیجه رسید که ایرانیان نخستین مردمی بوده‌اند که اسب را برای سواری و جنگ به کار گرفته‌اند.

از پژوهش‌های او، که در دانشگاه‌های آلمان و چین نیز تدریس می‌شد، چنین برمی‌آید که هر سه طایفه ایرانیِ آریایی‌های جنوبی، از حدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد، توانایی جنگ سواره داشته‌اند. پیش از آن، تصور رایج این بود که اسب نخست در غرب سیبری اهلی شده، زیرا در کاوش‌های باستان‌شناسی آن مناطق، گورهایی پیدا شده بود که مردگان را همراه با اسب‌هایشان دفن کرده بودند. همین کشف باعث شده بود برخی گمان کنند آنان نخستین اسب‌سواران جهان بوده‌اند.

مورخان دوره باستان نوشته‌اند علاقه ایرانیان به اسب چنان زیاد بود که از آن برای بارکشی استفاده نمی‌کردند و برای این کار، به‌ویژه در مناطق کوهستانی، از قاطر بهره می‌بردند؛ حیوانی که از تلاقی الاغ و اسب به وجود می‌آید. به احتمال زیاد، روش تولید قاطر نیز از ایرانیان بوده است و هانس ادوارد هم این احتمال را تأیید کرده بود. او در زمینه جنین‌شناسی نیز پژوهش‌های گسترده‌ای داشت و در دهه سوم قرن بیستم حتی انجام «کلونینگ» را پیش‌بینی کرده بود؛ چیزی که بعدها عملی شد.

علاقه ایرانیان باستان به اسب تا جایی بود که در نام‌ها و لقب‌هایشان هم دیده می‌شود؛ مانند گشتاسپ و لهراسپ که پسوند «اسپ» دارند. بعدها، چون در زبان عربی حرف «پ» وجود نداشت، واژه «اسپ» در تلفظ و نوشتار ایرانیان به‌تدریج به «اسب» تبدیل شد.

بررسی باشگاه جهانی سوارکاران که در سپتامبر ۱۹۵۶ منتشر شد، نشان می‌داد ایران معاصر از نظر توجه به سوارکاری در رتبه چهل‌وسوم جهان قرار دارد؛ موضوعی که دولت وقت برای جبران آن چند اقدام انجام داد، اما این تلاش‌ها موفقیت چندانی نداشت.

⚔️ ماجرای خونین دستگیری صارم‌الدوله

در ۲۳ و ۲۴ فروردین ۱۳۰۰ در کرمانشاه، میان نیروی ژاندارمری که مأمور اجرای دستورهای تهران بود و قوای محلی، درگیری شدیدی رخ داد. این زد و خورد زمانی آغاز شد که ژاندارم‌ها قصد داشتند صارم‌الدوله، والی کرمانشاه، را بازداشت کنند.

سید ضیاء طباطبایی یزدی، نخست‌وزیر وقت، به نیروی ژاندارم دستور داده بود صارم‌الدوله را دستگیر و به تهران منتقل کنند. طبق گزارش‌های رسمی، شمار کشته‌شدگان دو طرف از ۱۵ نفر بیشتر بود و تعداد مجروحان از ۱۰۰ تن فراتر رفت.

صارم‌الدوله، اکبرمیرزا، نوه ناصرالدین‌شاه بود. او در انگلستان تحصیل کرده و از دوستان وثوق‌الدوله بود و در کابینه او نیز سمت وزارت داشت. صارم‌الدوله در دوره‌های مختلف، والی کرمان، اصفهان و فارس هم بود. گفته شده است که احتمال رقابت سیاسی، یکی از دلایل دشمنی سید ضیاء با او بوده است. هر دو نیز مورد حمایت دولت لندن بودند.

⚖️ روزی که ایران دارای قانون آیین دادرسی و کیفر عمومی به سبک فرانسه شد

نخستین قانون کیفر عمومی و آیین دادرسی کیفری ایران از ۲۴ فروردین ۱۳۰۵، برابر با ۱۳ آوریل ۱۹۲۶، به اجرا درآمد. این قانون، ترجمه قانون آیین دادرسی فرانسه در سال ۱۸۰۴ بود؛ قانونی که هنوز هم در برخی کشورهای فرانسوی‌زبان، از جمله بلژیک، اجرا می‌شود. قانون دادرسی کیفری فرانسه نیز در آوریل ۱۸۰۴ به امضای ناپلئون بناپارت رسید و از ۱۳ آوریل همان سال لازم‌الاجرا شد. ایران دقیقاً ۱۲۲ سال بعد آن را اقتباس کرد.

در این شیوه، برخلاف نظام انگلیسی که دادگاه‌های کیفری را با حضور هیئت منصفه برگزار می‌کند و تشخیص گناهکار بودن یا بی‌گناهی متهم بیشتر بر عهده مردم عادی منتخب است، تصمیم‌گیری نهایی در اختیار قاضی قرار دارد. احکام دادگاه‌های بدوی نیز قابل استیناف، پژوهش و اعاده دادرسی هستند.

در نظام فرانسوی، بازپرس و دادیار با بررسی اسناد و مدارک، قرار مجرمیت صادر می‌کنند و دادستان بر پایه آن کیفرخواست می‌نویسد. در این نظام، بر خلاف نظام آنگلوساکسون، از معامله با متهم برای گرفتن اعتراف در ازای تخفیف مجازات استفاده نمی‌شود؛ روشی که در کشورهای انگلیسی‌زبان، به‌ویژه آمریکا، رایج است و به آن Plea Bargain می‌گویند.

در روش فرانسوی، جرائم به سه دسته تقسیم می‌شوند: خلاف، جنحه و جنایت. پرونده جنایات در دادگاه جنایی با حضور سه قاضی بررسی می‌شود و رأی بر اساس نظر اکثریت صادر می‌شود. بیشتر جلسات دادگاه نیز علنی هستند، مگر در موارد خاص مانند دادگاه اطفال یا پرونده‌های خانوادگی و ناموسی.

در این شیوه، دستگاه قضایی شامل دادسرا و دادگاه است. قضات دادسرا که کار تحقیق را انجام می‌دهند و زیر نظر دادستان فعالیت می‌کنند، «قاضی ایستاده» نامیده می‌شوند، زیرا قابل جابه‌جایی‌اند. در مقابل، قضات دادگاه «قاضی نشسته» هستند و اصل بر این است که جابه‌جا نشوند، مگر در صورت تخلف یا با رضایت خودشان.

در نظام قضایی آمریکا، بازپرس و دادیار اصولاً قاضی محسوب نمی‌شوند و بیشتر ادامه کار پلیس هستند. در این سیستم، گاه دادیار برای اثبات جرم، متهم را تحت فشار قرار می‌دهد تا در برابر وعده تخفیف مجازات، اتهام را بپذیرد؛ حتی اگر واقعاً مرتکب آن جرم نشده باشد.

در جریان انقلاب ۱۳۵۷، یکی از شعارهای معترضان، مخالفت با نظام قضایی فرانسوی در ایران و درخواست برقراری نظام قضایی اسلامی بود. آنان معتقد بودند رسیدگی در آن نظام سریع‌تر است و اثر تربیتی و بازدارنده مجازات از بین نمی‌رود. به نظر شعاردهندگان، چندمرحله‌ای بودن دادرسی و امکان اعاده دادرسی، نوعی اتلاف وقت بود.

🛢این بار ۲۲ کمپانی نفتی غرب جای «بی‌پی» را در بلعیدن نفت ایران گرفتند

در ۱۳ آوریل ۱۹۵۴، برابر با فروردین ۱۳۳۳، کنسرسیوم شرکت‌های عامل نفت ایران که از ۲۲ کمپانی آمریکایی، انگلیسی، فرانسوی و هلندی تشکیل شده بود، رسماً تأسیس خود را اعلام کرد.

پیش از سال ۱۳۳۰، نفت ایران عملاً در انحصار انگلستان بود. نفت ایران پس از مبارزات طولانی ملت، در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ ملی شد. اما دولت انگلستان در واکنش، ایران را تحریم اقتصادی کرد، محاصره دریایی به راه انداخت و بیش از دو سال مانع صدور نفت شد. در نهایت نیز با کمک دولت آمریکا و جمعی از عوامل داخلی، کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ را سازمان داد و دولت ملی دکتر مصدق را که منتخب مردم بود، سرنگون کرد.

بسیاری از مورخان و صاحب‌نظران در آثار خود نوشته‌اند که شاید اگر ایران نفت نداشت، به سودش بود. به باور آنان، نفت باعث تنبلی اقتصادی، خدماتی شدن کشور به جای تولید، گسترش رانت، فساد، رقابت بیمار بر سر قدرت، طمع خارجیان و نگرانی‌های امنیتی شده است.

در جریان مبارزه ۳۰ ماهه دولت لندن با مصدق، انگلیسی‌ها از رسانه‌ها و چهره‌های مشهور خود نیز استفاده کردند. از جمله، موضوع تقسیم درآمد نفت با افغان‌ها را به میان کشیدند، چون یعقوب لیث از منطقه‌ای برخاسته بود که امروز بخشی از افغانستان است. همچنین موضوع منافع مشترک اقوام ایرانی، نام‌گذاری خوزستان، ماجرای شیخ خزعل و مسائل دیگر را با روایت‌های تحریف‌شده مطرح کردند.

به باور مورخان، اگر قرارداد دوجانبه ۱۹۲۱ تهران و مسکو وجود نداشت، دولت لندن که نیرو به عراق فرستاده و کشتی‌های جنگی بیشتری وارد خلیج فارس کرده بود، احتمالاً در سال ۱۳۳۰ با هدف تصرف و جداسازی خوزستان به ایران حمله نظامی می‌کرد.

به گفته همین مورخان، دولت واشنگتن در سال ۱۹۵۱ به دو دلیل حاضر نشد در آن مقطع با لندن علیه ایران همکاری کامل کند: نخست درگیری در جنگ کره، و دوم نگرانی از احتمال ورود ارتش سرخ به ایران بر اساس مفاد قرارداد ۱۹۲۱. زیرا اگر شوروی وارد ایران می‌شد، راه نفوذ غرب به خاورمیانه و بخش غربی آسیای جنوبی بسته می‌شد و شاید تاریخ جهان مسیر دیگری پیدا می‌کرد.

✈️ روزی که ایران دارای جت جنگنده شد

در ۲۴ فروردین ۱۳۳۹، برابر با ۱۳ آوریل ۱۹۶۰، و در جریان اجلاس سران پیمان بغداد در تهران، دولت آمریکا نخستین جت‌های جنگنده از نوع اف-۸۶ را به نیروی هوایی ایران تحویل داد. به این ترتیب، ایران برای نخستین بار دارای جنگنده جت شد.

اف-۸۶ در سال ۱۹۴۶، در چارچوب رقابت نظامی آمریکا با شوروی ساخته شد و در سال ۱۹۴۹ وارد خدمت شد. علت ساخت آن نیز ورود جنگنده میگ-۱۵ به نیروی هوایی شوروی بود. این دو جنگنده بعدها در جنگ کره با یکدیگر روبه‌رو شدند.

مستشاران نظامی آمریکا در گزارش‌ها و خاطرات خود از مهارت خلبانان ایرانی در به‌کارگیری این جت‌ها، به‌ویژه در مانورهای آکروباتیک، با شگفتی یاد کرده‌اند. در یکی از این گزارش‌ها که بعدها در خاطرات دولتمردان آمریکایی نیز مورد استناد قرار گرفت، به میهن‌دوستی خلبانان ایرانی اشاره شده است. در آن گزارش آمده بود که در چند مورد، خلبان ایرانی با وجود آنکه می‌توانست از هواپیما بیرون بپرد و جان خود را نجات دهد، در کابین باقی ماند تا آخرین لحظه برای نجات جنگنده‌ای که برای وطنش ارزشمند و کمیاب بود تلاش کند و جانش را در همین راه از دست داد.

ایران پنج سال بعد، در جریان جنگ هند و پاکستان، تعدادی از همین جنگنده‌ها را به‌طور محرمانه و احتمالاً با اشاره واشنگتن، در اختیار پاکستان قرار داد. ایران پیش‌تر نیز به درخواست سازمان ملل، یک اسکادران جنگنده به جمهوری کنگو فرستاده بود تا مانع پیشروی تجزیه‌طلبان شود.

ایران از خرداد ۱۳۰۳ دارای نیروی هوایی بود. این نیرو در شهریور ۱۳۲۰، با وجود فروپاشی نیروی زمینی، تا آخرین قطره بنزین از آسمان کشور دفاع کرد.

🇫🇷 تلاش فرانسه برای استقرار در خلیج فارس

متن مصاحبه برنار کوشنر، وزیر امور خارجه وقت فرانسه، با دکتر بهروز بهزادی، روزنامه‌نگار باسابقه ایرانی، در ۲۳ فروردین ۱۳۸۸ برابر با ۱۳ آوریل ۲۰۰۹ منتشر شد و بار دیگر این برداشت را تقویت کرد که نگاه مداخله‌گرایانه فرانسه در امور ایران همچنان ادامه دارد.

در این مصاحبه، مسئله ایجاد پایگاه نظامی فرانسه در ابوظبی مطرح شد؛ موضوعی که از دید بسیاری، معنایی جز حضور مستقیم در خلیج فارس، نزدیک آب‌های ایران، و ایجاد توازن یا حتی فشار علیه تهران نداشت. فرانسه پیش از این در تاریخ خود، در دوره حضور پرتغالی‌ها، هلندی‌ها، اسپانیایی‌ها و انگلیسی‌ها در خلیج فارس، هرگز چنین ادعایی نداشت.

در تحلیل این مصاحبه، به پیشینه طولانی نقش منفی فرانسه در پرونده‌های ایران نیز اشاره شده بود: از میانجیگری برای قرارداد ۱۹۰۷ و تقسیم ایران به مناطق نفوذ روس و انگلیس، تا تحریک ایران علیه روسیه در عصر ناپلئون و سپس رها کردن ایران در میانه جنگ‌های قفقاز.

در این تحلیل، با لحنی تند گفته شده بود که مردم قرن بیست‌ویکم دیگر مانند مردمان دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ نیستند که در برابر رفتارهای استعماری سکوت کنند. همچنین تأکید می‌شد که ایران امروز وارث تاریخی بزرگ، تمدنی کهن و سنتی دیرپا در مقاومت سیاسی و فرهنگی است.

💸 اعتراف جهانگیری: شمار یارانه‌بگیران از جمعیت کشور بیشتر است

بر پایه گزارش خبرگزاری فارس در ۱۰ فروردین ۱۳۹۳، اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور، گفته بود که در بهمن ۱۳۹۲ تعداد ۷۷ میلیون و ۳۸۴ هزار نفر در جمهوری اسلامی یارانه نقدی دریافت کرده‌اند؛ رقمی که از جمعیت کشور بیشتر بوده است.

او همچنین گفته بود که در سال ۱۳۹۲ حدود ۴۲ هزار میلیارد تومان یارانه نقدی پرداخت شده، در حالی که طبق قانون، باید حدود نصف این مبلغ پرداخت می‌شد. جهانگیری افزوده بود که از اواخر سال ۱۳۸۹ تا اسفند ۱۳۹۲، در مجموع ۱۳۵ هزار میلیارد تومان بابت این طرح هزینه شده است.

روزنامه کیهان نیز در ۲۴ فروردین ۱۳۹۳ با لحنی انتقادی نوشت که در حالی که جمعیت کشور ۷۷ میلیون و ۳۳۶ هزار و ۹۸۰ نفر بوده، تعداد یارانه‌بگیران به ۷۷ میلیون و ۵۲۷ هزار و ۷۰۳ نفر رسیده است؛ یعنی یارانه‌بگیران از کل جمعیت کشور بیشتر شده‌اند. کیهان این وضعیت را «تأمل‌برانگیز» توصیف کرد.

💄 ایران؛ هفتمین مصرف‌کننده لوازم آرایشی در جهان

خبرگزاری فارس در ۲۴ فروردین ۱۳۹۳ گزارش داد که زنان ایرانی در آن زمان سالانه حدود ۱۰ تریلیون تومان برای خرید لوازم آرایشی هزینه می‌کردند و ایران هفتمین مصرف‌کننده لوازم آرایشی جهان بود.

بر پایه این گزارش، بازار لوازم آرایشی و بهداشتی خاورمیانه در عمل در اختیار ایران قرار داشت و ایران در منطقه، دومین مصرف‌کننده این محصولات بود. همچنین گفته شده بود که سن شروع استفاده از لوازم آرایشی در ایران به حدود ۱۴ سالگی رسیده است.

فارس همچنین گزارش کرده بود که سالانه معادل ۸۵۰ میلیون دلار لوازم آرایشی قاچاق وارد کشور می‌شود. در کنار این گزارش، یک ویدئوی خبری هم منتشر شده بود.

🗳در قلمرو دموکراسی

حقوق و تکالیف شهروندی

۱۵ آوریل یادآور روزی در سال ۲۱۴ میلادی است که سنای روم، هنگام تصویب قانون گسترش تابعیت، مفهوم «شهروندی» را تعریف کرد. این تعریف بعدها بارها بازنویسی شد، اما پایه اصلی آن همچنان پابرجاست.

بر اساس این تعریف، شهروند عضو کامل و دارای حقوق برابر در یک جامعه ملی است و هم حقوقی دارد و هم تکالیفی. شهروند می‌تواند از برخی حقوق خود بگذرد، مانند حق رأی یا حق دادخواهی، اما از تکالیف خود نمی‌تواند صرف‌نظر کند و نقض آنها مجازات دارد.

طبق این نگاه، دولت موظف است از جان، مال، حیثیت و منافع شهروندان دفاع کند. این وظیفه فقط به جلوگیری از قتل محدود نیست، بلکه شامل مقابله با گران‌فروشی، احتکار، فساد، تخلف در ساخت‌وساز، نبود امکانات درمانی و آسیب‌های ناشی از سوءمدیریت نیز می‌شود.

به گفته اندیشمندان، اعتراض به ظلم و ایستادگی در برابر زورگویی هم حق شهروند است و هم تکلیف او. در رأس همه تکالیف ملی نیز دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی قرار دارد.

جان راولز، فیلسوف معاصر، در سال ۱۹۷۱ با انتشار کتابی، یکی از جامع‌ترین نظریه‌ها درباره شهروندی را ارائه داد. او تأکید داشت که دولت باید فرصت‌های برابر برای همه فراهم کند، آموزش اخلاقی را جدی بگیرد و مدرسه را صرفاً محل آموزش خواندن و نوشتن نداند، بلکه آن را نهادی برای تربیت انسان کامل بداند.

راولز مهاجرت نخبگان و شهروندان را نوعی هدر رفت سرمایه ملی می‌دانست و معتقد بود دولت نباید به سادگی اجازه از دست رفتن این سرمایه‌ها را بدهد. جامعه‌شناسان نیز مهاجرت‌های داخلی در ایران، به‌ویژه از روستاها به شهرهای بزرگ، را پدیده‌ای زیان‌بار برای تولید، نظم اجتماعی و شاخص‌های تمدنی ارزیابی کرده‌اند.

🌍 سایر ملل

🩸 ۱۳ آوریل؛ یادآور سه قتل‌عام

قتل‌عام کولفکس، آمریکا – ۱۸۷۳
در جریان انتخابات ایالتی لوئیزیانا، گروهی از سفیدپوستان در شهر کولفکس به سوی سیاهپوستانی که برای نخستین بار می‌توانستند رأی بدهند تیراندازی کردند. طبق گزارش رسمی، ۸۱ نفر کشته شدند، اما برخی مورخان رقم واقعی را بین ۱۰۵ تا ۱۵۰ نفر دانسته‌اند. مهاجمان بسیاری از اجساد را به رودخانه انداختند.

قتل‌عام امریتسار، هند – ۱۹۱۹
ژنرال انگلیسی رجینالد دایر به نیروهایش دستور داد به معترضان هندی در امریتسار تیراندازی کنند. این تیراندازی تا تمام شدن مهمات ادامه یافت و ۳۷۹ کشته و ۱۵۲۶ زخمی بر جای گذاشت. این حادثه یکی از نقاط مهم در رشد جنبش استقلال هند بود.

حادثه اتوبوس بیروت، لبنان – ۱۹۷۵
پس از یک تیراندازی پراکنده به کلیسایی در محله مارونی‌ها، میلیشیای مسیحی فالانژها حمله به یک اتوبوس حامل اعضای سازمان آزادی‌بخش فلسطین را به آنان نسبت دادند و به سوی اتوبوس آتش گشودند. ۲۶ نفر کشته شدند و این رویداد یکی از جرقه‌های جنگ داخلی ۱۵ ساله لبنان شد.

🗺تقسیم سرزمین‌ها در نشست‌های لندن

قدرت‌های استعماری اروپا، پس از دستیابی به توپ، تفنگ، قطب‌نما و راه‌های دریایی، از اواخر قرن پانزدهم وارد رقابت برای تصرف جهان شدند. در قرن نوزدهم، این رقابت‌ها بیشتر شکل مذاکره و تقسیم سرزمین‌ها به خود گرفت و لندن یکی از مهم‌ترین مراکز این تقسیم‌بندی‌ها شد.

در ۱۳ آوریل ۱۸۹۴، انگلستان و بلژیک در جلسه‌ای محرمانه در لندن، بدون اطلاع فرانسه و آلمان، آفریقای مرکزی را میان خود تقسیم کردند؛ اقدامی که نقض توافقات قبلی در کنفرانس برلین بود.

از نگاه این روایت، چنین نشست‌هایی تا دوره معاصر نیز ادامه داشته و آخرین نمونه آن کنفرانس لندن در ۲۹ مارس ۲۰۱۱ درباره لیبی بوده است؛ نشستی که در آن، تصمیماتی مانند تغییر رژیم و به رسمیت شناختن مخالفان قذافی اتخاذ شد.

در این متن، فهرستی از چند نشست مهم لندن هم آمده بود؛ از تعیین شاه یونان و وضعیت بلژیک، تا سرنوشت کانادا، نفت ایران، آلمان غربی، افغانستان و غیره.

🏛سقوط وین به دست ارتش شوروی

در ۱۳ آوریل ۱۹۴۵، ارتش سرخ شهر وین را تصرف کرد و ۹۰ هزار نظامی آلمانی را به اسارت گرفت. اتریش در سال ۱۹۳۸ به آلمان پیوسته بود و بخشی از رایش سوم محسوب می‌شد.

شوروی در جنگ جهانی دوم، از ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۵، حدود ۲۷ میلیون کشته داد. این در حالی بود که کل تلفات آمریکا در دو جبهه اروپا و آسیا به نیم میلیون نفر هم نرسید.

در این روایت آمده است که اواخر دهه ۱۹۸۰، غرب توانست گورباچف و اطرافیانش را فریب دهد و شوروی عملاً بسیاری از دستاوردهای خود را پس از شکست هیتلر از دست داد. همچنین گفته می‌شود روس‌ها بعدها اعتراف کردند که انحلال پیمان ورشو و عقب‌نشینی از اروپای شرقی، اشتباهی راهبردی بود که به فروپاشی شوروی انجامید.

🏅 تحریم المپیک مسکو

در ۱۲ آوریل ۱۹۸۰، دولت آمریکا در اعتراض به حضور ارتش شوروی در افغانستان، بازی‌های المپیک مسکو را تحریم کرد. بسیاری از کشورهای بلوک غرب و متحدانشان نیز به این تحریم پیوستند.

این اقدام، سیاست را بیش از همیشه وارد عرصه ورزش کرد. از دید این روایت، غرب با استفاده از قدرت رسانه‌ای و روابط عمومی خود، المپیک را به ابزاری برای جنگ روانی علیه شوروی تبدیل کرد؛ در حالی که شوروی تصور می‌کرد رقابت‌های ورزشی باید از منازعات سیاسی جدا باشند.

🎬 دفاع نوه از هیدکی توجو

در ۱۳ آوریل ۱۹۹۸، یوکو ایوانامی، نوه هیدکی توجو، نخست‌وزیر ژاپن در دوران جنگ جهانی دوم، همزمان یک کتاب و یک فیلم درباره پدربزرگش منتشر کرد تا از او دفاع کند و تصویر او را در ذهن نسل جدید ژاپن بازسازی کند.

توجو در نوامبر ۱۹۴۸، پس از شکست ژاپن و اشغال آن توسط آمریکا، اعدام شده بود. یوکو معتقد بود روایت‌هایی که از توجو نوشته شده، یک‌طرفه و ناعادلانه بوده‌اند. او کوشید نشان دهد هدف ژاپن در جنگ، بیرون راندن قدرت‌های غربی از شرق آسیا و منطقه اقیانوس آرام بوده است.

🗣صد گفته بی‌عمل

در ۱۱ و ۱۲ آوریل ۲۰۰۳، رهبران وقت روسیه، آلمان و فرانسه در سن‌پترزبورگ دیدار کردند و گفتند بازسازی عراق فقط باید زیر نظر سازمان ملل انجام شود تا مشروعیت داشته باشد. آنان همچنین از دخالت یک‌جانبه آمریکا و انگلستان انتقاد کردند.

اما در گذر زمان روشن شد که این موضع‌گیری‌ها بیش از آنکه عملی باشند، بیشتر جنبه کلامی و سیاسی داشتند. به همین دلیل، نویسنده این رویداد را مصداق این ضرب‌المثل ایرانی دانسته بود:
دو صد گفته چون نیم کردار نیست.

📉 چند نشانه از تحولات اجتماعی در پیوند با سکس در دهه اول قرن ۲۱

در پی افشای ماجرای الیوت اسپیتزر، فرماندار وقت ایالت نیویورک، به عنوان مشتری شبکه «کال‌گرل»، چند مورد دیگر نیز در همان هفته در رسانه‌های آمریکا مطرح شد:

  • زنی از افسران نیروی دریایی آمریکا به نام ربکا دیکینسون متهم شد که در اوقات فراغت، با یک «اسکورت سرویس» همکاری داشته است.
  • میشل درول، دبیر علوم اجتماعی یک دبیرستان، پس از افشای اداره یک مؤسسه مشابه، از تدریس کناره‌گیری کرد.
  • گروهی از دانشجویان دانشگاهی در ویرجینیا، در قالب یک سفر علمی، از یک فاحشه‌خانه در نوادا بازدید کردند و پای سخنان زنان آن مرکز نشستند.

در متن اصلی، این نمونه‌ها به عنوان نشانه‌هایی از تغییرات اجتماعی و فرهنگی در آمریکا در آغاز قرن بیست‌ویکم مطرح شده بودند.

📰 یادآوری گذشته با نگاه به روزنامه اطلاعات

در پایان این بخش، به صفحه اول شماره ۲۵ فروردین ۱۳۵۹ روزنامه اطلاعات اشاره شده بود؛ با این توضیح که مرور صفحات اول روزنامه‌های قدیمی برای پژوهشگران اهمیت زیادی دارد، چون سرنخ‌هایی از فضای سیاسی، اجتماعی و تبلیغاتی هر دوره به دست می‌دهد.

جمع‌بندی

رویدادهای ۱۳ آوریل، از تاریخ باستان ایران و نقش ایرانیان در اهلی‌سازی و سواری گرفتن از اسب، تا قانون‌گذاری قضایی، نفت، جنگ، دیپلماسی، رسانه، استعمار، دموکراسی و تحولات اجتماعی جهان را در بر می‌گیرد. این روز نشان می‌دهد که تاریخ فقط مجموعه‌ای از وقایع پراکنده نیست، بلکه زنجیره‌ای از قدرت، تصمیم، خطا، مقاومت و حافظه تاریخی است.

گردآوری: ساموئل (پیمان) سلاحی
کانال تلگرامی هرگز نخواهیم بخشید
https://t.me/irantempleforall

 

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...
پیمایش به بالا

بیشتر از سیاسی تحلیلی واجتماعی کشف کنید

برای ادامه خواندن و دسترسی به آرشیو کامل، اکنون مشترک شوید.

ادامه مطلب