🗓️ امروز در ایران و جهان چه گذشت ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ | ۲۱ فروردین

🗓️ امروز در ایران و جهان چه گذشت

۱۰ آوریل ۲۰۲۶ | ۲۱ فروردین

🌍 مهم‌ترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در این روز

🇮🇷 ایران

🕊️ آتش‌بس نوروزی در سال ۳۳۶ میلادی و توقف جنگ ایران و روم

دهم آوریل سال ۳۳۶ میلادی، کنستانتین، امپراتور روم، به بهانه برگزاری مراسم سی‌سالگی سلطنت خود، آتش‌بس دو هفته‌ای با ارتش ایران را که در عمل ۲۲ روز طول کشیده بود، به‌طور نامحدود تمدید کرد. با این حال، این صلح پایدار نماند و جنگ میان دو امپراتوری در سال بعد، پس از مرگ کنستانتین، از سر گرفته شد؛ جنگی که ۲۶ سال به‌صورت متناوب ادامه یافت و در نهایت بدون نتیجه قطعی پایان پذیرفت.

این آتش‌بس نخست در ۱۹ مارس و به مناسبت فرارسیدن نوروز ایرانیان آغاز شده بود. فرماندهی ارتش ایران، یک روز پیش از نوروز، به احترام عید ملی، دو هفته آتش‌بس اعلام کرده بود و کنستانتین نیز که نیروهایش به دلیل تلفات سنگین نیاز به تجدید سازمان داشتند، آن را پذیرفت. در نتیجه، تا زمانی که کنستانتین زنده بود، نبردی دوباره درنگرفت. او در ۲۲ مه ۳۳۷ در ۶۵ سالگی در قسطنطنیه درگذشت و جنگ‌های شاپور دوم، ذوالاکتاف، با کنستانتین دوم، جانشین او، از همان سال آغاز شد.

دو ابرقدرت آن زمان تا سال ۳۳۶ تلاش داشتند پیمان صلحی را که در سال ۲۹۷ میلادی میان نرسی شاه ایران و دیوکلسین، امپراتور وقت روم، بسته شده بود رعایت کنند. در آن فاصله، به‌جز چند برخورد محدود، از جمله زد و خوردهای سال ۳۲۶، جنگ مهمی میان دو قدرت رخ نداده بود.

🔫 قتل مرموز دو افسر ژاندارم و افزایش بدگمانی به انگلیسی‌ها

در ۲۱ فروردین ۱۲۹۵، برابر با ۱۰ آوریل ۱۹۱۶، دو افسر ژاندارمری، یک سرگرد و یک ستوان، در شیراز به شکلی مرموز کشته شدند. چون ژاندارمری در آن زمان تنها نیروی مسلح مؤثر ایران در برابر نیروی اس.پی.آر. وابسته به انگلستان بود، سوءظن‌ها به‌سرعت متوجه انگلیسی‌ها شد.

مردم شیراز این حادثه را فراموش نکردند و تا زمان لغو موافقت‌نامه سن‌پترزبورگ ۱۹۰۷، که ایران را میان روسیه و انگلستان به دو منطقه نفوذ تقسیم کرده بود، کینه انگلیسی‌ها را از دل بیرون نبردند. آنان بارها با نیروهای انگلیسی در فارس درگیر شدند و به آنان تلفات وارد کردند. در نتیجه، انگلیسی‌ها هرگز در فارس آرامش واقعی نداشتند.

لغو یک‌جانبه این موافقت‌نامه را بعدها لنین اعلام کرد.

🎯 تیراندازی به محمدرضاشاه در کاخ مرمر

در ۲۱ فروردین ۱۳۴۴، برابر با ۱۰ آوریل ۱۹۶۵، در کاخ مرمر، سرباز وظیفه‌ای به نام رضا شمس‌آبادی بیدگلی به سوی محمدرضاشاه پهلوی که پس از پیاده شدن از اتومبیل به سمت دفتر کار خود می‌رفت، آتش گشود. گلوله‌ها به شاه اصابت نکرد، اما در جریان تیراندازی، دو درجه‌دار گارد به نام‌های استوار لشکری و استوار باباییان و همچنین خود شمس‌آبادی کشته شدند. در اعلامیه دربار همچنین به زخمی شدن یک باغبان کاخ مرمر اشاره شده بود.

طبق گزارش‌های رسانه‌ای وقت، شمس‌آبادی که اهل روستایی در منطقه نوش‌آباد کاشان بود، پس از ورود به خدمت سربازی، اصرار فراوان داشت که به لشکر گارد منتقل شود. پس از حادثه، به همین موضوع توجه شد و دامنه پیگیری‌ها گسترش یافت. در نتیجه، چند نفر از جمله شماری از فارغ‌التحصیلان چپ‌گرای دانشگاه‌های خارج از کشور که به ایران بازگشته بودند، بازداشت و بعداً محاکمه و محکوم شدند. پرویز نیکخواه از جمله این محکومان بود که بعداً اظهار ندامت کرد و سپس مشاور مدیرعامل سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران شد.

پس از انقلاب ۱۳۵۷، از شمس‌آبادی به‌عنوان یک قهرمان یاد شد و برای نخستین بار عکس او در روزنامه‌های تهران چاپ شد، اما تلاش‌ها برای یافتن محل قبرش به نتیجه نرسید.

🌍 سالروز زمین‌لرزه پرتلفات فارس و اشاره به زلزله‌های مشابه

بامداد ۲۱ فروردین ۱۳۵۱، برابر با ۱۰ آوریل ۱۹۷۲، زلزله‌ای به بزرگی ۷.۱ ریشتر در استان فارس رخ داد که بیش از ۵۳۰۰ نفر را کشت. مرکز این زمین‌لرزه منطقه قیر و کازرین بود و لرزش آن تا شیراز نیز احساس شد. استاندار وقت فارس، منوچهر پیروز، گزارش داده بود که منطقه جهرم بیش از دیگر نقاط تلفات داده است. این زلزله سه شهر و بیش از ۷۰ روستا را ویران کرد. بیشتر قربانیان را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند، زیرا مردان در زمان وقوع زلزله برای کار از خانه بیرون رفته بودند.

این زمین‌لرزه تنها چهار سال پس از زلزله بزرگ خراسان رخ داد؛ زلزله‌ای که بیش از ۲۰ هزار نفر را کشته بود. اسناد مرکز جهانی ثبت تلفات و خسارات زمین‌لرزه‌ها نشان می‌دهد که در ۳۰ سال منتهی به ۱۹۹۲، در ایران ۱۳ زلزله بسیار شدید رخ داده و مجموع تلفات آنها به ۹۰ هزار کشته رسیده است.

همچنین در ۲۰ فروردین ۱۳۹۲، برابر با ۹ آوریل ۲۰۱۳، زلزله‌ای به بزرگی ۶.۱ ریشتر در جنوب ایران، در استان بوشهر که پیش‌تر جزئی از فارس به شمار می‌رفت، رخ داد. طبق گزارش‌های اولیه، این زلزله باعث مرگ ۳۷ نفر و زخمی شدن بیش از ۸۰۰ نفر شد. مرکز آن در کوه مَند و آبدانان بود و بیشترین آسیب به منطقه مسکونی کاکی وارد شد. فاصله این منطقه تا بوشهر حدود ۹۰ کیلومتر بود. از آنجا که زلزله در ساعت ۴ و ۲۰ دقیقه بعد از ظهر رخ داد، بسیاری از مردم بیرون از خانه بودند یا فرصت فرار داشتند؛ اگر در ساعات خواب اتفاق می‌افتاد، تلفات آن به‌مراتب سنگین‌تر می‌شد.

چند روز پس از زلزله فارس در سال ۱۹۷۲، زلزله‌ای با بزرگی ۷ ریشتر در ایتالیا رخ داد که بیش از ۶۰۰ نفر را کشت. همچنین در ۶ آوریل ۲۰۰۹، زمین‌لرزه‌ای دیگر در ایتالیا بیش از ۲۷۰ نفر را بی‌جان کرد. در هفته نخست آوریل ۲۰۱۰ نیز چند زلزله شدید دیگر در جهان ثبت شد که زمین‌لرزه‌های شمال‌غرب مکزیک و سوماترای اندونزی از مهم‌ترین آنها بودند.

🚗 در سال انقلاب، پیکان ۳۳ هزار تومان بود؛ راه کاهش تورم پول

در فروردین ۱۳۵۷، که در آن زمان سال ۲۵۳۷ ایرانی نیز خوانده می‌شد، برخی صاحب‌نظران گفته بودند که تورم پول یکی از عوامل اصلی نارضایتی مردم است، زیرا تورم پول باعث افزایش قیمت‌ها می‌شود. آنان راه مهار آن را چنین می‌دانستند:

• تثبیت قیمت‌ها و دستمزدها، دست‌کم برای مدتی محدود
• محدود کردن فروش طلا
• کاهش هزینه‌های دولتی
• و مبارزه عمومی با اسراف

بر پایه همین توصیه‌ها، بعضی کارخانه‌ها و بنگاه‌ها قیمت محصولات خود را تا سطح سال ۱۳۵۵ پایین آوردند و این موضوع را به اطلاع عموم رساندند. یکی از مهم‌ترین آنها شرکت ایران ناسیونال، خودروساز آن زمان، بود.

این شرکت در آگهی‌ای که چند بار پیاپی در روزنامه‌ها چاپ شد، اعلام کرده بود که برای کمک به کنترل تورم پول، قیمت فروش شش نوع از خودروهای خود را به سطح ۲۷ بهمن ۱۳۵۵ بازمی‌گرداند؛ تاریخی که قیمت انواع پیکان به تأیید شورای عالی قیمت‌ها رسیده بود. در همان آگهی، قیمت انواع پیکان نیز اعلام شده بود.

خبرگزاری فارس در ۱۸ فروردین ۱۳۹۳ بهای خودروها در بازار تهران را منتشر کرد و نشان داد که قیمت خودروهای ساخت و مونتاژ ایران‌خودرو در آن زمان میان ۲۷ میلیون تا ۵۶ میلیون تومان در نوسان بود. البته تا آن زمان، تولید پیکان چند سالی بود که متوقف شده و به جای آن چند مدل دیگر ساخته یا مونتاژ می‌شد.

🛑 اعلامیه دولت موقت انقلاب درباره دستگیری عوامل بیگانه در بلوچستان

روزنامه اطلاعات در صفحه اول شماره ۱۰ آوریل ۱۹۷۹ خود، برابر با ۲۱ فروردین ۱۳۵۸، اطلاعیه دولت موقت انقلاب را منتشر کرد که در آن از دستگیری چند عامل بیگانه در بلوچستان خبر داده شده بود. در این اطلاعیه آمده بود که برخی عوامل خارجی در بلوچستان مردم را به تجزیه‌طلبی تحریک می‌کردند.

در مقابل، مخالفان دولت در بلوچستان ادعا می‌کردند که هدف آنان تجزیه‌طلبی نیست، بلکه با تغییر نظام حکومتی از سلطنت به جمهوری اسلامی مخالفت دارند.

💲 ۲۰ فروردین ۱۳۹۷؛ دلار در ایران ۴۲۰۰ تومان شد

دوشنبه‌شب ۲۰ فروردین ۱۳۹۷، چهار ساعت پس از آنکه خبرگزاری فارس گزارش داد قیمت سکه طلا باز هم بالا رفته و به یک میلیون و ۹۹۱ هزار تومان رسیده و دلار آمریکا از ۵۹۰۰ تومان گذشته است، اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور، در پایان جلسه فوق‌العاده ستاد اقتصادی دولت که برای مدیریت بازار ارز تشکیل شده بود، اعلام کرد که از روز سه‌شنبه، ۲۱ فروردین ۱۳۹۷، نرخ دلار آمریکا برای همه فعالان اقتصادی و همه نیازهای قانونی، اداری و خدماتی، از جمله برای مسافران، دانشجویان، پژوهشگران و دانشمندان، ۴۲۰۰ تومان خواهد بود.

او گفت ارز مورد نیاز همه بخش‌ها با همین نرخ، از طریق بانک مرکزی، صرافی‌ها و بانک‌های زیر نظر بانک مرکزی تأمین خواهد شد و مردم و فعالان اقتصادی نباید هیچ نگرانی برای تأمین ارز داشته باشند.

خبرگزاری فارس در ساعت ۱۱ و ۵۸ دقیقه شب، این اظهارات را منتشر کرد و برخی روزنامه‌های تهران که هنوز صفحات اول خود را به چاپخانه نفرستاده بودند، این خبر را تیتر یک کردند.

گفته می‌شد شتاب دولت در اعلام این تصمیم، برای کاهش نگرانی مردم نسبت به افت بیشتر ارزش ریال بود؛ زیرا هر کاهش جدید ارزش پول ملی، به معنای افزایش تازه در قیمت کالاها و خدمات تلقی می‌شد.

تحلیل‌گران تقریباً اتفاق‌نظر داشتند که با این تصمیم، پس از دهه‌ها، ارز در ایران تک‌نرخی شده است و همین امر می‌تواند از واردات بکاهد و به تقویت مصرف کالای داخلی که شعار آغاز سال بود کمک کند.

افزایش شدید نرخ ارز در روزهای پیش از این تصمیم، بازتاب جهانی داشت و رسانه‌هایی چون:

• Financial Tribune
• Bloomberg
• Washington Post
• Al-Monitor
• Asia Times
• Newsweek

در این باره گزارش و تحلیل منتشر کرده بودند و نوشته بودند که کاهش قدرت خرید ریال، مردم ایران را نگران کرده است.

🌊 سیل فروردین ۱۳۹۸ و هشدار درباره ساخت‌وساز در حریم رودخانه‌ها

در پی سیل‌های گسترده فروردین ۱۳۹۸، برخی روزنامه‌ها فرصت یافتند نظر و تحلیل خود را به‌صورت تیتر در صفحه اول بیاورند. در همین زمینه، خبرگزاری مهر در ۲۰ فروردین ۱۳۹۸ به نقل از دادستان کل جمهوری اسلامی گزارش داد که این حوادث تلخ باید برای مسئولان و مدیران هشداری باشد تا به هیچ وجه در حریم رودخانه‌ها و مسیل‌ها، حتی اگر سال‌ها خشک بوده باشند، اجازه ساخت‌وساز یا ایجاد فضای سبز و کشاورزی ندهند.

دادستان کل کشور گفت که در سال‌های اخیر، شماری از افراد سودجو و منفعت‌طلب در بستر و حریم رودخانه‌ها و مسیل‌ها ساخت‌وساز کرده‌اند؛ در حالی که ادارات منابع طبیعی و دیگر نهادهای مسئول نباید اجازه چنین اقداماتی را می‌دادند.

او تصریح کرد که از جمله عوامل مؤثر در تلفات انسانی و خسارات مالی سیل‌های اخیر، این موارد بوده است:

• تجاوز به بستر و حریم رودخانه‌ها
• ساخت‌وساز در مسیل‌ها
• لایروبی نشدن رودخانه‌ها
• و رعایت نشدن اصول شهرسازی

بر پایه گزارش رسانه‌ها و به نقل از مقام‌های دولتی، تلفات این سیل‌ها بیش از ۷۵ کشته و بیش از هزار زخمی بود. این سیل‌ها به جز در استان‌های:

• کرمان
• هرمزگان
• سیستان و بلوچستان
• و برخی نواحی مرکزی و خراسان

در بیشتر مناطق کشور جریان یافته بود.

🧠 در قلمرو اندیشه

⚖️ هوگو گروتیوس و فلسفه قضاوت

دهم آوریل، زادروز هوگو گروتیوس، قاضی و فیلسوف هلندی است که در سال ۱۵۸۳ به دنیا آمد و ۶۲ سال عمر کرد. او از چهره‌هایی است که فلسفه قضاوت را صورت‌بندی کرد و در عین حال معتقد بود برای حفظ صلح جهانی و مهار رفتار دولت‌ها و مقام‌ها، باید مجموعه‌ای از قوانین بین‌المللی تدوین شود؛ قوانینی که نه بر اساس منافع قدرت‌ها، بلکه بر پایه قانون طبیعی تنظیم شوند.

گروتیوس می‌گفت برای محاکمه و مجازات ناقضان اصول حاکم بر روابط ملت‌ها و بشریت، باید یک دادگاه بین‌المللی وجود داشته باشد و یک سازمان جهانی نیز باید قادر باشد احکام این دادگاه را اجرا کند، زیرا دادگاهی که ضمانت اجرایی نداشته باشد، عملاً بی‌فایده است.

از نظر او، هدف عمومی از مجازات باید تنبه جامعه باشد؛ یعنی مجازات یک فرد باید دیگران را از ارتکاب همان جرم بازدارد، وگرنه صرف مجازات یک فرد، به‌خودی‌خود مانع تکرار جرم از سوی دیگران نمی‌شود.

در قرن بیستم، بخشی از اندیشه‌های او در شکل‌گیری:

• دیوان داوری لاهه
• و دادگاه کیفری بین‌المللی

مورد استفاده قرار گرفت.

📰 در قلمرو رسانه‌ها

🖋️ زادروز مصطفی قریب و روش او در خبرنویسی

۲۱ فروردین زادروز مصطفی قریب، روزنامه‌نگار معاصر ایران است که در سال ۱۳۱۲ در تهران به دنیا آمد و ۷۳ سال عمر کرد. او حدود ۵۰ سال پیش از درگذشتش، فعالیت مطبوعاتی را از کیهان آغاز کرد و بعدها سال‌ها:

• سردبیر اخبار بین‌الملل خبرگزاری پارس
• نخستین سردبیر اخبار خارجی تلویزیون دولتی ایران
• و در پایان، سردبیر مجله بانک مرکزی ایران

بود.

توجه و تخصص او در اخبار اقتصادی باعث شد به مجله بانک مرکزی نیز دعوت شود.

از ابتکارات مهم مصطفی قریب می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• راه‌اندازی بخش اخبار انگلیسی خبرگزاری پارس
• آغاز ارسال اخبار ایران به زبان انگلیسی به سراسر جهان
• استفاده از تکنولوژی تازه در خبرگزاری
• آموزش و تربیت خبرنویسان برای خبرگزاری و رادیو تلویزیون ملی

او خود در زبان انگلیسی مهارت بالایی داشت و اخبار را شخصاً می‌نوشت و از طریق اجاره زمان از United Press International به جهان مخابره می‌کرد.

قریب شاید تنها فیلسوف-خبرنویس تاریخ روزنامه‌نگاری ایران بود. او اجازه نمی‌داد خبری فقط بر پایه یک منبع تنظیم شود. به اصرار او بود که دستگاه بزرگی برای مانیتورینگ خودکار اخبار رادیوهای ملی کشورهای مختلف خریداری شد تا خبر از منبع دست‌اول گرفته، ترجمه و منتشر شود. از نگاه او، اخبار خبرگزاری‌ها، در اصل خبرهای دست دوم و دست‌کاری‌شده بودند.

او در کشف مطالب زائد، تحریف، اعمال نظر و بخش‌های اضافی در خبرهای ورودی، مهارت ویژه داشت و آنها را حذف می‌کرد. همچنین به پیشنهاد او، اخبار خبرگزاری پارس به جای بولتن استنسیل‌شده، با تلکس برای مشتریان فرستاده می‌شد؛ روشی که امروز جای خود را به انتشار آنلاین داده است.

روش ویژه مصطفی قریب در تنظیم خبر باعث شد که توجه مردم از تلویزیون غیر دولتی ثابت پاسال به تلویزیون ملی جلب شود. شاید برای نخستین‌بار، در آن دوره، خبر بر سرگرمی غلبه کرد.

او در خبرنویسی به جنبه آموزشی خبر توجه خاص داشت. مثلاً اگر نام شهری در خبر می‌آمد، باید جمعیت و موقعیت جغرافیایی آن نیز، در قالبی خبری و نه آموزشی، ذکر می‌شد. همین روش درباره کشورها، اشخاص و موضوعات دیگر نیز به کار می‌رفت.

مصطفی قریب در قلهک تهران، در کوچه قریب زندگی می‌کرد و همان‌جا نیز درگذشت.

🌍 سایر ملل

⛵ استقرار هلندی‌ها در دماغه امید نیک

در ۱۰ آوریل ۱۶۵۲، ۹۰ هلندی به رهبری یان وان ری‌بیک تصمیم گرفتند در جنوبی‌ترین بخش قاره آفریقا، در حدود ۱۷۰ کیلومتری غرب نقطه تلاقی اقیانوس هند و اطلس، مستقر شوند و شهری بر دامنه و فراز تپه‌های آنجا بنا کنند. این محل بعدها به کیپ‌تاون، دومین شهر بزرگ آفریقای جنوبی و یکی از سه پایتخت این کشور، تبدیل شد.

این گروه چهار روز پیش از آن، یعنی در ۶ آوریل ۱۶۵۲، با کشتی وارد منطقه شده بودند تا در نیمه راه هلند به اندونزی، یک ایستگاه پشتیبانی برای کشتی‌ها ایجاد کنند.

نخستین اروپایی‌ای که در سال ۱۴۸۶ به آن نقطه رسید، بارتولومئو دیاز، دریانورد پرتغالی، بود. او به دلیل توفان‌های مداوم دریایی، آنجا را دماغه توفان‌ها نامید. اما پادشاه پرتغال بعداً نام آن را به دماغه امید نیک تغییر داد.

پس از او، واسکو دا گاما در سال ۱۴۹۷ از آن دماغه گذشت و به هند رسید؛ اتفاقی که آغاز استعمار اروپایی مشرق‌زمین به شمار می‌آید.

مهاجرت هلندی‌ها به جنوب آفریقا بعدها گسترش یافت و آنان خود را بوئر، یعنی کشاورز، نامیدند. انگلیسی‌ها از اواخر قرن نوزدهم به سرزمین آنها طمع کردند و همین طمع به جنگ‌هایی انجامید که چند بار با پیروزی بوئرها همراه شد. برخی این مقاومت را آغاز افول امپراتوری بریتانیا می‌دانند.

اعقاب مهاجران هلندی که بعدها به نام آفریکانر شناخته شدند، تا دهه ۱۹۹۰ با نادیده گرفتن حقوق اکثریت سیاه‌پوست، حکومتی مبتنی بر تبعیض نژادی ایجاد کردند.

👑 ملکه روشنفکر سوئد و کناره‌گیری از سلطنت

در ۱۰ آوریل ۱۶۵۴، کریستینا، ملکه اندیشمند سوئد، به مردم کشورش اعلام کرد که تصمیم گرفته از سلطنت کناره‌گیری کند و به سیاستمداران سوئد دو ماه فرصت داد تا پادشاه دیگری بیابند. او تأکید کرد که در ۱۶ ژوئن اثاثیه خود را از کاخ سلطنتی بیرون خواهد برد.

کریستینا که پس از پدرش آدولفوس به سلطنت رسیده بود، هنوز ۲۵ ساله نشده بود که چنین تصمیمی گرفت. پدر او فرزند پسر نداشت. سوئد از دیرباز بیشتر به دست نخست‌وزیر اداره می‌شد و نقش پادشاه محدود بود.

کریستینا زنی روشنفکر و تحصیل‌کرده بود و بیشتر وقت خود را صرف:

• مطالعه
• بحث‌های علمی
• و گفت‌وگوهای فلسفی

می‌کرد. رنه دکارت، فیلسوف مشهور فرانسوی، نیز در جلسات بحثی که او برگزار می‌کرد حضور داشت. کریستینا از بزرگ‌ترین حامیان دکارت بود.

او در دوران سلطنت خود:

• املاک موروثی خاندان سلطنتی را به دولت واگذار کرد
• خواست آنها به مردم فروخته شوند
• و اختیارات سلطنت را بیش از پیش محدود کرد

در نامه استعفای خود نوشت که ذات او با این همه تشریفات بی‌فایده سازگار نیست و ترجیح می‌دهد در کتابخانه بنشیند، کتاب بخواند و با دانشمندان گفت‌وگو کند.

کریستینا ۶۲ سال عمر کرد و بنا بر وصیت خود، در واتیکان در رم دفن شد. او کاتولیک بود.

🇷🇺 روسیه، حامی صرب‌ها؛ اما نه همیشه

در ۱۰ آوریل ۱۸۲۶، تزار وقت روسیه به دولت عثمانی درباره مناطق اسلاونشین دانوب، از جمله صربستان، اولتیماتوم داد و خواست که از این مناطق خارج شود و دیگر متعرض اسلاوهای هم‌نژاد روس‌ها نشود.

روسیه:

• سه بار به خاطر صربستان با عثمانی جنگید
• برای حمایت از صرب‌ها وارد جنگ جهانی اول شد
• و در جنگ جهانی دوم، آلمان را از صربستان بیرون راند

اما در دهه ۱۹۹۰، به دلیل ضعف رهبری، نتوانست جلوی حمله نظامی ناتو به صرب‌ها و تجزیه صربستان را بگیرد.

🔥 زاپاتا؛ انقلابی بزرگ مکزیک و قتل او

امیلیانو زاپاتا، انقلابی معروف مکزیک، در ۱۰ آوریل ۱۹۱۹، در آستانه ۴۰ سالگی، در دامی که برای قتل او طراحی شده بود افتاد و کشته شد.

او علیه:

• دیکتاتوری «دیاز»
• فساد اداری و قضایی
• فئودالیسم
• و بی‌حق شدن هم‌میهنانش

قیام کرده بود و سال‌ها مبارزه مسلحانه کرد.

زاپاتا می‌گفت:

• اگر به فساد و ظلم فرصت داده شود، به عادت تبدیل می‌شود
• ظلم مانند موریانه، وطن را از درون نابود می‌کند
• آموزش ایستادگی و دفاع از حق، بزرگ‌ترین وظیفه یک انسان است

او معتقد بود کشاورز، کارگر و بومی چرا نباید:

• زمین
• سواد
• وسیله تولید
• و امکان بهره‌بردن از استعداد خود

داشته باشد؟

او در آغاز، عضو انتخابی انجمن یک روستا بود، اما وقتی دید دولت به پیشنهادهای آن انجمن اعتنا نمی‌کند، مبارزه مسلحانه را مشروع دانست. در نتیجه، کشاورزان و بومیان بسیاری به او پیوستند و دولت را وادار کردند اصلاحاتی انجام دهد، از جمله:

• ممنوعیت فروش زمین‌های کشاورزی به بیگانگان
• بازگرداندن زمین‌های مصادره‌شده
• تعدیل بهره مالکانه
• آموزش رایگان برای بی‌سوادان
• درمان عمومی
• و بازنشستگی برای روستاییان

رادیکال‌تر شدن او و ترس از گسترش اندیشه‌هایش باعث شد برای قتلش توطئه شود. یک افسر ارشد ارتش وانمود کرد می‌خواهد به او بپیوندد و هنگامی که زاپاتا برای گفت‌وگو نزدیک شد، او را به گلوله بستند.

☭ قتل رهبر حزب کمونیست آفریقای جنوبی

در آوریل ۱۹۹۳، در چنین روزی، کریس هانی، رهبر حزب کمونیست آفریقای جنوبی، در ۵۰ سالگی در ژوهانسبورگ به دست یک پناهنده ضدکمونیست لهستانی کشته شد. قاتل بعدها اعتراف کرد که افراطیون سفیدپوست او را برای این کار اجیر کرده بودند.

هانی بخش بزرگی از عمر خود را در مبارزه، از جمله مبارزه مسلحانه و تبعید، گذرانده بود. پس از فروپاشی شوروی، او با درس گرفتن از اشتباهات کرملین کوشید سوسیالیسم آفریقایی را نوسازی کند. او نه‌تنها مانع ریزش اعضای حزب شد، بلکه شمار آنان را افزایش داد. همین موفقیت برایش دشمنان تازه‌ای در سطح بین‌المللی پدید آورد.

حزب کمونیست آفریقای جنوبی در چارچوب کنگره ملی آفریقا و در کنار نلسون ماندلا عمل می‌کرد.

🇪🇺 در اتحادیه اروپا «تک‌روی» ممنوع شد

پارلمان اروپا در ۱۰ آوریل ۲۰۰۳ تصمیم تازه‌ای گرفت و شرایطی را به مصوبه مربوط به پذیرش ده عضو جدید افزود که برای دولت‌های عضو، لازم‌الاجرا بود.

طبق این شرایط، کشورهای عضو اتحادیه اروپا موظف شدند که در قبال مسائل جهانی و سیاست‌های مرتبط، با یک زبان سخن بگویند و تک‌روی نکنند. این تصمیم عمدتاً به دلیل رفتار مستقل و متفاوت انگلستان در ماجرای عراق اتخاذ شد.

همچنین:

• مبارزه پیگیر با فساد
• رعایت حقوق اقلیت‌ها
• و منع تبعیض

از دیگر پیوست‌های این مصوبه بود.

پارلمان اروپا با ۵۰۰ رأی موافق از ۶۲۶ عضو، هم این شرایط و هم عضویت ده کشور جدید را تصویب کرد. این ده کشور عبارت بودند از:

• لهستان
• لیتوانی
• لتونی
• استونی
• مجارستان
• چک
• اسلوونی
• اسلواکی
• مالت
• و قبرس

که عضویتشان از اول مه ۲۰۰۴ عملی شد.

📘 وزیر عراقی پس از صدام و روایت شکست برنامه‌ها در عراق

علی علاوی، که در دولت موقت عراق در سال‌های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ ابتدا وزیر تجارت و سپس وزیر دفاع بود و بعدتر از ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۶ وزیر دارایی شد، کتابی حدود ۵۰۰ صفحه درباره اوضاع عراق آن دوره منتشر کرد.

او در این کتاب نوشت که پیش از حمله آمریکا، دولت صدام:

• فاسد
• و از درون پوسیده

بود؛ اما پس از سقوط آن دولت نیز امور به دست مقاماتی افتاد که:

• فاسد بودند
• کارآمد نبودند
• و ندانم‌کاری و سوءمدیریتشان باعث شد اکثریت عراقی‌ها امید خود را به آینده از دست بدهند و علیه آمریکا شوند.

کتاب او که دانشگاه ییل در بهار ۲۰۰۷ منتشر کرد، شکست برنامه‌های آمریکا در عراق طی سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ را عمدتاً نتیجه:

• ضعف مدیریت مقام‌های عراقی
• انتخاب‌های نادرست
• و فقدان شایسته‌سالاری

می‌دانست.

او البته توضیح نداد که این مقام‌های عراقی با تأیید چه نیرویی انتخاب و منصوب شده بودند. خود او در دوران حزب بعث، در انگلستان و در تبعید زندگی می‌کرد و در دانشگاه آکسفورد تدریس داشت.

🚶 راهپیمایی صدها هزار عراقی در نجف

در ۹ آوریل ۲۰۰۷، درست چهار سال از سقوط حکومت بعث و اشغال عراق گذشته بود. در همین سالروز، به گزارش رسانه‌ها، به دعوت مقتدی صدر صدها هزار عراقی، عمدتاً شیعه، در شهر نجف راهپیمایی بزرگی برگزار کردند و خواستار پایان اشغال نظامی کشورشان شدند.

در این راهپیمایی، برخی از شرکت‌کنندگان پرچم آمریکا را زیر پا انداختند. این تجمع یکی از نشانه‌های روشن نارضایتی گسترده مردم عراق از ادامه اشغال بود.

👶 نوزادی با دو صورت در هند

لعلی، نوزادی دختر با:

• دو صورت
• دو دهان
• چهار چشم
• دو بینی
• و یک جمجمه

در ۱۱ مارس ۲۰۰۸ در روستایی در ۴۳ کیلومتری شرق دهلی نو به دنیا آمد. وقتی یک ماه از تولدش گذشت، پزشک معالج اعلام کرد که او فعلاً سالم است و به جراحی نیاز ندارد. گفته شد:

• هشت ساعت کامل می‌خوابد
• هر چهار چشم و دو دهانش با هم باز می‌شوند
• شیر مادر را عادی می‌خورد
• و لبخند می‌زند

پدرش گفته بود حاضر نیست دخترش را به جراح بسپارد و او را همان‌گونه که هست دوست دارد. مردم روستا که دسته‌دسته برای دیدنش می‌آمدند، او را شبیه دورگا، خدای افسانه‌ای هندوها، می‌دانستند و به دلیل باورهای خرافی، مخالف جراحی بودند.

بعدها روشن شد که لعلی تنها دو ماه زنده ماند و در ۱۰ مه ۲۰۰۸ درگذشت.

🖼️ تاریخ از نگاهی به تصویر

📷 وضعیت عراق در پایان پنجمین سال اشغال

تصاویر منتشرشده در ۹ آوریل ۲۰۰۸ درباره عراق، به گفته ناظران، بیش از هزاران جمله وضعیت آن روزگار را توضیح می‌دادند. این عکس‌ها بازتاب‌دهنده:

• خشونت
• بی‌ثباتی
• خستگی اجتماعی
• و عمق مصائب مردم عراق

در پایان پنجمین سال اشغال نظامی بودند.

📌 برخی دیگر از رویدادهای ۱۰ آوریل

• ۱۰۱۸: طبق محاسبات تقویمی، خواجه نظام‌الملک در یکی از روستاهای توس به دنیا آمد.
• ۱۷۱۰: در انگلستان، نخستین قانون رسمی کپی‌رایت اجرا شد.
• ۱۸۱۵: آتشفشان تومبرو در اندونزی فعال شد و ۷۱ هزار نفر را کشت.
• ۱۹۷۲: آمریکا برای نخستین بار در جنگ ویتنام از بمب‌افکن بی-۵۲ علیه ویتنام شمالی استفاده کرد.
• ۲۰۱۰: هواپیمای حامل رئیس‌جمهور لهستان، لخ کازینسکی، در نزدیکی اسمولنسک سقوط کرد و همه سرنشینان آن کشته شدند.

گردآوری: ساموئل (پیمان) سلاحی

کانال تلگرامی هرگز نخواهیم بخشید