🗓️ امروز در ایران و جهان چه گذشت ۱۱ آوریل ۲۰۲۶ | ۲۲ فروردین

🗓️ امروز در ایران و جهان چه گذشت

۱۱ آوریل ۲۰۲۶ | ۲۲ فروردین

🌍 مهم‌ترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در این روز

🇮🇷 ایران

🏛️ توطئه دولت روم علیه شاه اشکانی ایران و کودتای سال ۳۵ میلادی

در یازدهم آوریل سال ۳۵ میلادی، سنا و شورای دولتی امپراتوری روم در یک نشست مشترک و محرمانه، با نگرانی فراوان درباره موضوع ارمنستان بحث کردند. علت این نگرانی آن بود که اردوان سوم، شاه وقت ایران، بدون اطلاع قبلی به روم، پسر خود ارشک را به پادشاهی ارمنستان منصوب و اعزام کرده بود. ارمنستان آن زمان چند برابر امروز وسعت داشت.

در آن دوره، تیبریوس سزار آگوستوس امپراتور روم بود. او در زمان لژیونری در چند جنگ با ایران، از جمله در جنگ‌های مارکوس، شرکت کرده و از ناحیه صورت زخمی شده بود. جای زخم‌های چانه و بینی او تا پایان عمر باقی ماند و به نوعی مشخصه ظاهری او بود.

از صورت‌جلسه این نشست که بعدها به دست آمده و هنوز محفوظ مانده، چنین برمی‌آید که رومیان به‌جای ورود مستقیم به جنگ با ایران، تصمیم گرفتند راه کم‌هزینه‌تری در پیش بگیرند. آنان با تیرداد، پسرعموی اردوان سوم، که پیش از انتخاب اردوان نامزد سلطنت بود و بعد از آن نیز با شاه منتخب دشمنی داشت، تماس گرفتند و با وعده کمک‌های فراوان، او را به کودتا یا شورش مسلحانه تحریک کردند.

تیبریوس از آغاز سلطنت خود این سیاست را به مقامات روم تلقین کرده بود که به‌جای جنگ مستقیم با ایران، باید علیه این کشور از توطئه، فریب و دسیسه استفاده کرد، زیرا پیروزی در جنگ با ایران قابل پیش‌بینی نیست و حتی ممکن است به از دست رفتن متصرفات روم در شرق منجر شود.

دولت روم برای اجرای این تصمیم محرمانه، حاکم ایبریا، یعنی گرجستان کنونی، را که دست‌نشانده ایران بود، با وعده‌های گوناگون به حمایت از کودتای تیرداد تشویق کرد. این توطئه در کوتاه‌مدت موفق شد. پایتخت به دست تیرداد افتاد و او بدون رأی مهستان، خود را با نام تیرداد سوم شاه جدید خواند. او برای جلب رضایت روم، با برکناری ارشک از پادشاهی ارمنستان موافقت کرد و حاکم گرجستان با حفظ سمت، جانشین او شد.

اردوان سوم پس از ترک پایتخت، برای جمع‌آوری نیرو و جلب کمک به هیرکانیا، یعنی گرگان، رفت. هیرکانیا به معنی سرزمین گرگ‌هاست و بعدها این منطقه نام گلستان گرفت. اردوان سپس با نیرویی تازه از گرگان به پایتخت بازگشت و تیرداد را که به علت نرمش در برابر روم، مورد نفرت بسیاری از بزرگان کشور بود، فراری داد و دوباره قدرت را به دست گرفت.

با وجود این، او به‌جای انتقام از روم، با آنان صلح کرد. اما این سازش از سوی مهستان رد شد و اردوان سوم برکنار شد. او با این وعده که به مفاد سازش‌نامه با روم پایبند نخواهد ماند، بار دیگر به سلطنت بازگشت و تا سال ۴۱ میلادی حکومت کرد. با این حال، اندیشه کودتا و بی‌اعتنایی به مهستان و سازوکار سیاسی آن زمان، در ایران باقی ماند. پس از مرگ اردوان سوم، دو پسرش، گودرز و واردان، برای کسب قدرت به جان هم افتادند و تاج پادشاهی چند بار میان آن دو دست به دست شد و در نتیجه، کشور آسیب دید.

⚔️ آناستاسیوس یکم، طمع به درعا و تل‌عفر، و شکست از ایران

آناستاسیوس یکم، امپراتور روم شرقی، در یازدهم آوریل سال ۴۹۱ میلادی به قدرت رسید. او که تا سال ۵۱۸ حکومت کرد، همان کسی بود که در فاصله سال‌های ۵۰۲ تا ۵۰۵ با ایران جنگید و شکست خورد.

او قصد داشت دو منطقه استراتژیک درعا در سوریه امروز و تل‌عفر در شمال‌غرب عراق کنونی را تصرف کند تا در آنجا دژ بسازد و نیرو مستقر کند. همچنین به منطقه آمد، یعنی دیاربکر امروزی، نیز نیرو فرستاده بود. در پاسخ، قباد ساسانی سه سپاه از سه مسیر مختلف به قلمرو روم فرستاد.

یکی از این سپاه‌ها نیروهای رومی را در منطقه کردنشین امروز ترکیه شکست داد و شهر آمد / دیاربکر را بازپس گرفت. سپاه دیگر در مسیر تراکیه حرکت کرد و سپاه سوم، شهر تئودوسیئوپولیس را تصرف کرد.

در پی این شکست‌ها، دولت قسطنطنیه حاضر شد به ایران غرامت بپردازد و در سال ۵۰۶ میان دو امپراتوری پیمان صلحی امضا شد که هفت سال دوام آورد. این صلح به قباد فرصت داد تا اقوام شرق آسیای میانه را که قصد ورود به ایران داشتند، به اروپای جنوب‌شرقی براند. همین رانده‌شدگان بعدها اسلاوها و بلغارها را در شرق اروپا و بالکان تحت فشار گذاشتند. آناستاسیوس نیز برای جلوگیری از حرکت آنان به سمت قسطنطنیه، دیوار بلندی میان دریای مرمره و دریای سیاه ساخت که به دیوار آناستاسیوس معروف شد.

ساسانیان نسبت به مهاجرت اقوام بیگانه به ایرانزمین حساسیت شدیدی داشتند. برخی مورخان معتقدند که این حساسیت تاریخی تا امروز هم در بخشی از حافظه تاریخی منطقه باقی مانده است.

از اقدامات ماندگار آناستاسیوس، تدوین اصل قطعیت تصمیم مأموران دولت پس از صدور حکم دادگاه بود؛ اصلی که بعدها در بسیاری از نظام‌های حقوقی جهان جا افتاد. طبق این اصل، تصمیم‌های اداری در صورت اعتراض، فقط با رأی دادگاه صالحه قطعیت پیدا می‌کنند.

🗺️ نام‌گذاری «ترکستان» بر فرارود و هراس از بیداری ناسیونالیسم ایرانی

در ۲۲ فروردین ۱۳۰۰ برابر با ۱۱ آوریل ۱۹۲۱، تنها ۵۰ روز پس از کودتای رضاخان، دولت بلشویکی مسکو با شتاب تمام نواحی وابسته به امپراتوری روسیه در منطقه فرارود، از جمله مناطق تاجیک‌نشین و فارسی‌زبان، را ترکستان اعلام کرد.

در دوره امویان و عباسیان، این منطقه همراه با افغانستان شمالی و غربی امروز و خراسان ایران، به طور کلی خراسان نامیده می‌شد. شهرهای مهم آن عبارت بودند از:

• خجند
• سمرقند
• بخارا
• مرو
• بلخ
• توس
• هرات
• خوارزم
• نیشابور

روزنامه‌های پاریس و رم در همان آوریل ۱۹۲۱ نوشتند که ترس از بیداری دوباره ناسیونالیسم ایرانی و احتمال تلاش تهران برای اعمال نفوذ در این مناطق، علت اصلی این نام‌گذاری عجولانه بوده است. در دهه‌های بعد، شوروی این سرزمین را با مرزبندی‌های مصنوعی به چند جمهوری تقسیم کرد. در این تقسیم‌بندی، شهرهای فارسی‌زبان بخارا و سمرقند به ازبکستان داده شدند و منطقه مرو به ترکمنستان رسید.

در اوایل دهه ۱۹۹۰، هر کدام از این جمهوری‌ها با همان مرزبندی شوروی اعلام استقلال کردند و از آن زمان، برخی اختلاف‌های قومی و فرهنگی در این منطقه آشکار شد؛ اختلاف‌هایی که گاه به خشونت نیز انجامید.

متن‌های تاریخی نشان می‌دهند که از قرن نوزدهم، روس‌ها پیوندهای هزارساله فرارود با ایران را قطع کردند و با هماهنگی طرح استعماری لندن، رود جیحون را خط جدایی حوزه نفوذ روسیه و انگلستان قرار دادند. روس‌ها آخرین مناطق جداشده از ایران را سرخس و اشک‌آباد می‌دانستند.

در دهه‌های اخیر، تلاش‌هایی برای تقویت وحدت فرهنگی اقوام ایرانی از هند و پاکستان تا افغانستان، ایران، فرارود، قفقاز و مناطق کردنشین عراق و سوریه صورت گرفته است. برخی مورخان، نوروز و آثار فردوسی را از مهم‌ترین عوامل این همبستگی فرهنگی می‌دانند. از نگاه برخی اندیشمندان، اگر این همگرایی فرهنگی به نقطه نهایی خود برسد، نخستین جامعه مشترک‌المنافع فرهنگی جهان شکل خواهد گرفت.

⚖️ روزی که ۱۱ تن دیگر از مقامات نظام پیشین تیرباران شدند

سپیده‌دم ۲۲ فروردین ۱۳۵۸ برابر با ۱۱ آوریل ۱۹۷۹، در ادامه موج اعدام‌های پس از انقلاب، ۱۱ تن دیگر از مقامات ارشد نظام پیشین اعدام شدند. محاکمه آنان همان شب در زندان قصر انجام شده بود و برخی خبرنگارانی که نوار صوتی از جلسات دادگاه تهیه کرده بودند، گزارش دادند که محاکمه‌ها بسیار کوتاه بوده است.

اعدام‌شدگان عبارت بودند از:

• ناصر مقدم، آخرین رئیس ساواک
• عبدالله ریاضی، رئیس پیشین مجلس
• عباسعلی خلعتبری، وزیر خارجه اسبق
• حسن پاکروان، رئیس پیشین ساواک و وزیر اسبق اطلاعات
• منصور روحانی، وزیر کشاورزی و آب و برق اسبق
• حجت کاشانی، رئیس پیشین سازمان تربیت بدنی
• محمدتقی مجیدی، رئیس اسبق دادگاه نظامی
• غلامرضا نیک‌پی، شهردار پیشین تهران
• علی نشاط
• حسینعلی بیات
• محمدعلی علامه وحیدی، نیابت تولیت مدرسه سپهسالار

اتهام آنان «محارب» و «مفسد فی‌الارض» اعلام شد. برخی از این اتهامات از جمله چنین بود:

• خلعتبری متهم بود نیروهای اطلاعاتی را با پوشش کارمند وزارت خارجه به خارج می‌فرستاده است
• مجیدی متهم بود در محاکمه و اعدام اعضای فدائیان اسلام نقش داشته
• بیات متهم به سرکوب عشایر خوزستان شده بود
• پاکروان متهم به بازداشت آیت‌الله خمینی در دهه ۱۳۴۰ بود
• علامه وحیدی متهم بود بدون صلاحیت روحانی، مسئولیت مذهبی پذیرفته است

📰 سیمور هرش و افشای طرح کاخ سفید برای بمباران ایران

در آوریل ۲۰۰۶، پیش از آنکه متن کامل مقاله سیمور هرش در مجله نیویورکر در ۱۷ آوریل منتشر شود، خبر آن به رسانه‌ها درز کرد. گزارش او حاکی از آن بود که کاخ سفید طرح بمباران ایران، از جمله با موشک کروز، را بررسی کرده است.

در نتیجه این افشاگری، در ۱۰ و ۱۱ آوریل ۲۰۰۶، مسئله ایران دوباره به تیتر اصلی بسیاری از روزنامه‌های آمریکا تبدیل شد. در همان دوره، جورج دبلیو بوش بارها جمهوری اسلامی را تهدید کرده بود. برخی تحلیلگران این تهدیدها را بخشی از جنگ روانی و فشار دیپلماتیک می‌دانستند که هدفش تغییر رفتار سیاسی ایران یا اثرگذاری بر افکار عمومی ایرانیان بود.

مرور زمان نشان داد که این نوع تهدیدهای رسانه‌ای و سیاسی پس از بوش هم ادامه یافت و از سال ۲۰۱۲، همراه با تشدید تحریم‌های اقتصادی، شکل گسترده‌تری به خود گرفت.

در همان متن، به زندگی حرفه‌ای سیمور هرش نیز اشاره شده بود؛ روزنامه‌نگاری که از سال ۱۹۵۹ وارد مطبوعات شد، از حادثه‌نویسی و گزارش‌های پلیسی آغاز کرد، سپس برای یونایتدپرس و آسوشیتدپرس خبر نوشت، و در نهایت به یکی از مشهورترین روزنامه‌نگاران اینوستیگیتیو آمریکا تبدیل شد. افشاگری‌های او، از ویتنام تا پاکستان و ایران، بارها مسیر سیاست‌ها را تغییر داده است.

🌱 نوروز وارد تقویم کانادا شد

از سال ۲۰۱۰، در تقویم رسمی کانادا، نخستین روز بهار با نام نوروز ثبت شد. پارلمان کانادا با تصویب لایحه C-342، نوروز ایرانیان را با همان واژه اصلی فارسی به رسمیت شناخت و این قانون در آوریل ۲۰۰۹ برای اجرا به دولت ابلاغ شد.

در جریان بحث‌های پارلمانی، چند نماینده از تاریخ امپراتوری ایرانیان، گسترش تمدن ایرانی، نقش اندیشمندان ایرانی و دیرینگی نوروز سخن گفتند و تأکید کردند که نوروز به پیش از تأسیس امپراتوری کوروش بازمی‌گردد. آنان یادآور شدند که با وجود تجزیه سرزمین‌های ایرانی، وحدت فرهنگی میان مردمان این حوزه از پامیر تا مدیترانه و شبه‌قاره هند همچنان حفظ شده است.

رسانه‌های آمریکای شمالی نیز این رخداد را نمادی از استمرار وحدت فرهنگی ایران بزرگ دانستند و نوشتند که وحدت فرهنگی از وحدت سیاسی پایدارتر است.

🧾 یادداشت کیهان درباره شهرام جزایری و ادعای وجود باند مافیایی

در شماره ۲۲ فروردین ۱۳۸۸ روزنامه کیهان، حسین شریعتمداری در ستون «یادداشت روز» سرمقاله‌ای با عنوان «آنجا چه خبر است؟!» منتشر کرد که بازتاب زیادی داشت.

او در این مطلب نوشت که خبر آزادی قریب‌الوقوع شهرام جزایری، با توجه به فساد اقتصادی و محکومیت قطعی او، باورکردنی نبود. اما به گفته او، بررسی‌ها نشان داد که برخی از مقام‌های قوه قضائیه نه فقط زمینه آزادی او را فراهم کرده‌اند، بلکه با زیر پا گذاشتن قانون، حکم آزادی‌اش را نیز صادر و ابلاغ کرده بودند.

شریعتمداری مدعی شد که در آخرین ساعات، حجت‌الاسلام رئیسی، معاون اول وقت قوه قضائیه، از ماجرا باخبر شده و با دخالت مستقیم، اجرای حکم را متوقف کرده است.

در این یادداشت، شهرام جزایری به:

• غارت اموال عمومی
• پرداخت پول به نمایندگان مجلس ششم
• دادن رشوه به مدیران روزنامه‌ها
• دریافت وام‌ها و تسهیلات کلان بدون پشتوانه

متهم شده بود. همچنین گفته شده بود که او در سال ۱۳۸۵ به شکل مشکوکی از زندان خارج شده بود و کیهان همان زمان هم این پرسش را مطرح کرده بود که «فرار کرد یا فرارش دادند؟»

شریعتمداری در بخش اصلی یادداشت خود ادعا می‌کرد که موضوع تنها یک مورد تخلف نیست، بلکه نشانه حضور یک باند مافیایی سازمان‌یافته در دستگاه قضایی است؛ باندی که اگر با آن برخورد قاطع نشود، می‌تواند بارها دست به زد و بندهای مشابه بزند.

🧠 در قلمرو اندیشه

🎤 قواعد سخنرانی عمومی و ضرورت نطق‌نویس

در ۱۱ آوریل سال ۶۰ پیش از میلاد، سیسرو، اندیشمند، خطیب، نویسنده و سیاستمدار رومی، نگارش کتاب خود درباره فن سخنرانی عمومی را به پایان رساند. این اثر از قدیمی‌ترین متون در باب خطابه و سخنوری است و قواعد آن هنوز هم در دانشگاه‌ها تدریس می‌شود.

سیسرو در مقدمه این کتاب نوشته بود که هر کس بخواهد مقام عمومی داشته باشد، باید در ایراد نطق یا دست‌کم در نوشتن سخنرانی و گزارش مهارت داشته باشد. اگر چنین مهارتی در خود نمی‌بیند، باید فردی امین، وفادار و آگاه را در کنار خود داشته باشد که برای او نطق و گزارش بنویسد؛ کسی که هم به شرایط روز آگاه باشد و هم گذشته و مصلحت جامعه را بشناسد.

او در این کتاب، نه فقط ساختار نطق و انتخاب واژگان، بلکه حتی:

• نحوه ایستادن
• حرکت دست
• تکان دادن گردن
• و حالات چهره

را هنگام سخنرانی عمومی توضیح داده است.

این اندرز سیسرو تا امروز در کنار بسیاری از رهبران و مقام‌های بلندپایه جهان دیده می‌شود؛ کسانی که با وجود تحصیلات کامل، برای سخنرانی‌های رسمی خود نطق‌نویس دارند.

🏌️ دنیای ورزش

🏆 پیروزی در گلف در ۱۰۳ سالگی

السی مک‌لین، گلف‌باز آمریکایی، در ۱۱ آوریل ۲۰۰۷ و در ۱۰۳ سالگی، با زدن ضربه‌ای موفق از فاصله ۱۰۸ متری، خبر صفحه اول روزنامه‌ها شد. او در ۱۰ مه ۲۰۱۲ در ۱۰۸ سالگی درگذشت.

السی که در دانشگاه، کسب‌وکار خوانده و حسابدار بود، از ۲۹ سالگی تا پایان عمر به بازی گلف ادامه داد. او در ۳۰ سالگی ازدواج کرد و تنها یک دختر داشت.

او راز طول عمر خود را چنین بیان کرده بود:

• دوری از غم و اندوه
• ترک نکردن زادگاه
• شاد بودن
• و سرگرم ماندن

او همچنین در یکی از مصاحبه‌هایش گفته بود که انتخاب همسر متناسب و هماهنگ، مهم‌ترین تصمیم یک انسان در طول عمر است.

🔭 در قلمرو دانش

🔬 ساخت دقیق‌ترین تلسکوپ در آفریقای جنوبی

در ۶ آوریل ۲۰۰۶ رسانه‌ها گزارش دادند که در جمهوری فدرال آفریقای جنوبی تلسکوپی ساخته و نصب شده که چنان دقیق و نیرومند است که به گفته سازندگانش، می‌تواند حرکت یک مورچه بر سطح ماه را ببیند و حتی از آن فیلم‌برداری کند.

گفته شده بود دقت این تلسکوپ در ساعات شب بیشتر است.

🍫 نتیجه یک پژوهش؛ کاکائو برای قلب مفید است

پژوهشگران آلمانی پس از یک بررسی طولانی، در ۱۰ آوریل ۲۰۰۷ اعلام کردند که کاکائو فشار خون را پایین می‌آورد و برای قلب مفید است.

کاکائو در مناطق استوایی آمریکا، آفریقا و آسیا می‌روید. این گیاه در اصل بومی قاره آمریکا بود و بعدها اسپانیایی‌ها آن را به دیگر نقاط جهان بردند. بومیان آمریکا آن را به صورت نوشیدنی مصرف می‌کردند و نام آن را چیزی نزدیک به «شکلات» می‌گفتند؛ واژه‌ای که بعدها به زبان‌های دیگر راه یافت.

پودر کاکائو که برای ساخت شکلات به کار می‌رود از دانه‌های داخل میوه آن به دست می‌آید. بر همین اساس، نتیجه گرفته شده بود که هرچه شکلات تیره‌تر باشد، برای قلب و دستگاه گردش خون مفیدتر است. از کاکائو همچنین به شکل چای و قهوه هم استفاده می‌شود.

📰 در قلمرو رسانه‌ها

🖋️ انور خامه‌ای؛ قدیمی‌ترین روزنامه‌نگار وقت ایران

انور خامه‌ای، که در ۲۹ اسفند ۱۲۹۵ در تهران به دنیا آمده بود و در کرج زندگی می‌کرد، در پایان سال ۱۳۹۶ وارد ۱۰۲ سالگی شد. او نتوانست این سال را کامل کند و در ۲۹ آبان ۱۳۹۷ درگذشت. در اسفند ۱۳۹۵ نیز به مناسبت صدمین سال تولد او مراسم مهمی در تهران برگزار شده بود.

او که در آلمان و سوئیس اقتصاد و جامعه‌شناسی خوانده و دکترا گرفته بود، دوست نداشت او را «دکتر خامه‌ای» خطاب کنند. خامه‌ای روزنامه‌نگاری و تدریس را از هم جدا نمی‌دانست و سال‌ها در هر دو حوزه فعال بود.

مسیر حرفه‌ای او چنین بود:

• آغاز کار مطبوعاتی در روزنامه‌های رهبر و سیاست
• سردبیری روزنامه رهبر
• حضور در جمع ۵۳ نفر به‌دلیل گرایش‌های سوسیالیستی
• عضویت در حزب توده و بعد جدایی از آن، وقتی دید حزب ابزار دست مسکو شده است
• بازگشت به کار مستقل روزنامه‌نگاری و تأسیس نشریاتی مانند جهان ما و حجار
• دفاع از جنبش ملی شدن نفت و حاکمیت ملی

پس از کودتای ۲۸ مرداد، زندانی شد و بعد از آزادی به اروپا رفت. پس از بازگشت، به عضویت تحریریه روزنامه اطلاعات درآمد و در ۱۳۳۶، صفحه گزارش روز را به سبک مطبوعات اروپایی ایجاد کرد و فیچر‌نویسی را به روزنامه‌نگاری ایران وارد کرد.

او بعدها در آموزش و پرورش تهران نیز مسئولیت گرفت و در آنجا نیز به اصلاحات اداری پرداخت؛ از جمله:

• حذف سمت فرمانبر در دفتر
• انتخابی کردن مدیران مدارس
• و قرعه‌کشی برای توزیع معلمان تازه

در دهه ۱۳۴۰ دوباره از ایران خارج شد و سال‌ها به عنوان کارشناس و نماینده سازمان ملل در آفریقا کار کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ به ایران بازگشت و کار قلم، پژوهش و مصاحبه را ادامه داد.

او کتاب‌های متعددی نوشت، از جمله:

• تجدیدنظرطلبی از مارکس تا مائو
• اقتصاد بدون نفت
• خاطرات روزنامه‌نگار در سه جلد
• فرهنگ سیاست
• فلسفه برای همه
• سال‌های آشوب

خاطرات روزنامه‌نگاری، آموزشی و سیاسی او از ارزشمندترین منابع تجربه‌نگاری معاصر ایران دانسته شده‌اند.

🌍 سایر ملل

🎂 سابقه جشن تولد رئیس کشور

یازدهم آوریل، زادروز سه‌وِروس، امپراتور روم است که در سال ۱۳۵ میلادی به دنیا آمد. او نخستین رئیس کشوری بود که دستور داد زادروز او هر سال جشن گرفته شود و مقام‌های کشوری و لشکری برای تبریک گفتن و هدیه بردن به دیدارش بروند.

این رسم از آن زمان تاکنون، در بسیاری از کشورها ادامه یافته است.

🐎 شکست مجارستان از مغول

در ۱۱ آوریل ۱۲۴۱، مغول‌ها به فرماندهی باتوخان، نوه چنگیزخان، در منطقه موهی، ارتش مجارستان را شکست دادند. باتوخان بر سرزمین‌های شمال‌غربی امپراتوری مغول، از جمله بخش‌هایی از روسیه، اوکراین و قفقاز شمالی، حکومت می‌کرد. قلمرو او در اروپا به اردوی زرین معروف شد.

نیروهای او تا اروپای مرکزی پیشروی کردند. باتوخان در سال ۱۲۵۵ درگذشت، اما سلطه مغولان بر متصرفات او بیش از یک قرن دیگر ادامه یافت.

🇺🇸 برکناری ژنرال مک‌آرتور

در ۱۱ آوریل ۱۹۵۱ و در جریان جنگ کره، هری ترومن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، ژنرال داگلاس مک‌آرتور، فرمانده نیروهای آمریکا در اقیانوس آرام، ژاپن و کره را برکنار کرد و ژنرال ریجوی را جانشین او ساخت.

ترومن همان روز در یک مصاحبه عمومی کوشید این تصمیم را توجیه کند و گفت طبق قانون اساسی، فرمانده کل نیروهای مسلح رئیس‌جمهور است، اما مک‌آرتور از دستورات او سرپیچی کرده بود. مهم‌ترین اختلاف بر سر این بود که مک‌آرتور می‌خواست با چین کمونیست وارد جنگ شود و آن کشور را بمباران کند، اما ترومن این پیشنهاد را رد کرده بود.

با این حال، هنگام بازگشت مک‌آرتور به آمریکا، از او استقبال میلیونی و بی‌سابقه‌ای شد.

از مک‌آرتور یک فرضیه مهم نظامی نیز باقی مانده است. او می‌گفت آمریکا نباید در آسیا، به‌ویژه در کشورهای پرجمعیت شرق، وارد جنگ زمینی شود، زیرا:

• این کشورها نیروی انسانی فراوان دارند
• از تلفات زیاد نمی‌هراسند
• ارتش‌هایشان بر پایه نظام وظیفه اجباری است
• و سرباز وظیفه جوان، جز به وطن و آینده آن فکر نمی‌کند

او معتقد بود آمریکا در آسیا باید تنها از قدرت هوایی و دریایی یا از دیپلماسی، فشار و دسته‌بندی سیاسی استفاده کند. جنگ ویتنام بعدها درستی این فرضیه را تا حد زیادی نشان داد.

✈️ فرود اجباری هواپیمای آمریکایی در هاینان

در ۱۱ آوریل ۲۰۰۱، جنگنده‌های چین یک هواپیمای شناسایی آمریکا را که بر فراز آب‌های منطقه پرواز می‌کرد، وادار به فرود در جزیره های‌نان کردند و سرنشینان آن را بازداشت کردند.

گزارش‌ها می‌گفتند یکی از خلبانان چینی، به‌جای شلیک مستقیم که می‌توانست بحران سیاسی بزرگ‌تری ایجاد کند، هواپیمای خود از نوع J-8 را به هواپیمای آمریکایی زد تا آسیب ببیند و نتواند از منطقه خارج شود. در این برخورد، خلبان چینی کشته شد.

کارکنان هواپیمای آمریکایی پس از عذرخواهی ضمنی واشنگتن آزاد شدند، اما چینی‌ها هواپیما را اوراق کردند و قطعات آن را جداگانه به آمریکا بازگرداندند.

🇨🇳 اعتراض چینی‌ها به جنایات ژاپن در دهه ۱۹۳۰

در دومین هفته آوریل ۲۰۰۵، در چین چند روز تظاهرات ضدژاپنی برگزار شد. در این اعتراض‌ها، به سفارت، کنسولگری‌ها و مراکز کسب‌وکار ژاپنی نیز حمله شد. بهانه این خشم عمومی، تصویب یک کتاب درسی تاریخ در ژاپن بود که در آن، قتل‌عام چینی‌ها در سال ۱۹۳۷ و همچنین موضوع بردگی جنسی زنان کشورهای اشغال‌شده توسط ارتش ژاپن، به‌صراحت محکوم نشده بود.

این اعتراض‌ها ابتدا با جمع‌آوری امضا آغاز شد و بعد به خیابان‌ها کشیده شد. برخی مقاله‌نویسان غربی نوشتند که این شکل از اعتراض می‌تواند بعدها از سوی ملت‌های دیگر هم اقتباس شود، زیرا به دولت‌ها امکان می‌دهد با تکیه بر فشار افکار عمومی، در مجامع بین‌المللی موضع سخت‌تری اتخاذ کنند.

📕 کتابی با جلد پوست انسان

در آوریل ۲۰۰۶، هنگام پیگیری سرقت یک کتاب در انگلستان، فاش شد که جلد آن کتاب از پوست انسان ساخته شده است. این کتاب حدود ۳۰۰ سال پیش صحافی شده بود. انگیزه این کار و هویت فردی که پوست او استفاده شده، مشخص نشد.

برخی کارشناسان به رسانه‌ها گفته بودند که در بعضی نقاط اروپا، سه قرن پیش، در مواردی از پوست انسان برای جلد کردن کتاب استفاده می‌شد و گاه پوست فردی به کار می‌رفت که مرتکب قتل شده بود و آن را به خانواده مقتول می‌دادند تا به‌نوعی آرام شوند.

🧠 زنی با حافظه خارق‌العاده

رسانه‌ها در ۱۰ آوریل ۲۰۰۶ گزارش دادند که در انگلستان، پژوهشگران و پزشکان در حال بررسی زنی هستند که حافظه‌ای خارق‌العاده دارد. او می‌توانست تمام خاطرات و تجربه‌های گذشته را، روز به روز و لحظه به لحظه، چنان بازگو کند که انگار همین چند دقیقه پیش رخ داده‌اند.

در آن زمان، نام او فاش نشده بود و گفته شده بود که فعلاً اجازه مصاحبه با رسانه‌ها را ندارد.

🚨 قاچاق زن؛ یکی از پیامدهای فروپاشی شوروی

در آوریل ۲۰۰۶، دادگاهی در منطقه ساری انگلستان، تاتیانا پلوتنیکوا، زن ۲۷ ساله اهل استونی، را به اتهام قتل شوهر ۷۲ ساله‌اش گوین ادواردز به حبس ابد محکوم کرد.

تاتیانا در دفاع از خود گفته بود قربانی هوس‌بازی و آزمندی جهان جدید پس از فروپاشی شوروی شده است. او توضیح داده بود که پس از استقلال استونی و گسترش بیکاری و پولی شدن آموزش عالی، در موقعیت دشواری قرار گرفته بود. سپس فردی از یک باند قاچاق زنان به او وعده داد که او را به انگلستان می‌برد، انگلیسی یادش می‌دهد، برایش کار پیدا می‌کند و به دانشگاه می‌فرستد.

اما وقتی به انگلستان رسید، خود را در یک خانه فساد یافت. بعدها برای فرار از این وضعیت، با مردی سالخورده ازدواج کرد، به این امید که او را به دانشگاه بفرستد. اما شوهرش چنین نکرد و حتی اجازه خروج مستقل از خانه را هم به او نمی‌داد. این تعارض سرانجام به قتل انجامید.

📌 برخی دیگر از رویدادهای ۱۱ آوریل

• ۱۰۳۴: رومانوس سوم، امپراتور روم شرقی، به دست همسرش کشته شد.
• ۱۲۰۴: صلیبی‌ها قسطنطنیه را تصرف و غارت کردند.
• ۱۸۱۴: ناپلئون بناپارت پس از شکست، کناره‌گیری کرد و به جزیره الب تبعید شد.
• ۱۸۹۸: مک‌کینلی از کنگره آمریکا خواست به اسپانیا اعلان جنگ کند.
• ۱۹۴۳: مصطفی مصباح‌زاده رئیس سازمان انتشارات و تبلیغات شد.
• ۱۹۵۱: صادق هدایت در پاریس خودکشی کرد.
• ۱۹۵۰: یک بمب‌افکن آمریکایی بر فراز لتونیِ تحت حاکمیت شوروی سرنگون شد.
• ۱۹۵۷: بریتانیا به سنگاپور خودمختاری داد.
• ۱۹۷۰: جان اوهارا، نویسنده برجسته داستان کوتاه آمریکا، درگذشت.
• ۱۹۹۱: شورای امنیت، پایان جنگ ائتلاف آمریکا با عراق بر سر کویت را اعلام کرد.
• ۲۰۰۵: هند و چین توافقی درباره مسائل مرزی امضا کردند.
• ۲۰۰۵: نتایج یک نظرسنجی در ژاپن از نگرانی مردم نسبت به اقتصاد و امنیت منطقه خبر داد.
• ۲۰۰۵: آمریکا تصمیم به افزایش تعرفه پوشاک وارداتی از چین گرفت.
• ۲۰۰۶: محمود احمدی‌نژاد اعلام کرد ایران به غنی‌سازی اورانیوم دست یافته است.
• ۲۰۱۱: انفجار بمب در متروی مینسک، ۱۵ کشته و بیش از ۲۰۰ زخمی بر جا گذاشت.
• ۲۰۲۵: جشن ۹۲ سالگی تونی براون، مفسر و مجری باسابقه آمریکایی، برگزار شد.

گردآوری: ساموئل (پیمان) سلاحی

کانال تلگرامی هرگز نخواهیم بخشید