فصل چهل‌وهفتم «سازه دشمن: چگونه جمهوری اسلامی دشمن می‌سازد، دشمن را کنترل می‌کند، و با دشمن‌سازی بقای خود را تضمین می‌کند»**

یکی از هسته‌ای‌ترین فصل‌های کتاب امپراتوری سایه‌ها؛
فصلی که توضیح می‌دهد چرا جمهوری اسلامی بدون «دشمن» نمی‌تواند وجود داشته باشد و چگونه دشمن را می‌سازد، مدیریت می‌کند، تقویت می‌کند و در نهایت از آن برای بقای خود استفاده می‌کند.

این فصل، ستون چهارم ساختار امنیتی–روانی نظام است.

 فصل چهل‌وهفتم

سازه دشمن: چگونه جمهوری اسلامی دشمن می‌سازد، دشمن را کنترل می‌کند و با دشمن‌سازی بقای خود را تضمین می‌کند**

**مقدمه

یک نظام دشمن‌محور**

برخلاف حکومت‌های متعارف، جمهوری اسلامی یک سیستم Government by Enemy است؛
یعنی:

• دشمن برای نظام یک تهدید نیست،
• شرط بقاست.

بدون دشمن:

• مشروعیت ایدئولوژیک فرو می‌ریزد
• ساختار امنیتی بی‌معنی می‌شود
• سرکوب توجیه‌ناپذیر می‌گردد
• بسیج اجتماعی از بین می‌رود
• اقتصاد امنیتی فرو می‌پاشد

پس نظام باید دشمن تولید کند.

این تولید، دقیق، سازمان‌یافته، و چندلایه است.

**بخش اول

چرا جمهوری اسلامی نیاز حیاتی به دشمن دارد؟**

دلایل کلیدی:

۱) نیاز به انسجام ایدئولوژیک

ایدئولوژی جمهوری اسلامی بر چهار محور بنا شده:

• ظلم جهانی
• مقاومت
• جنگ دائمی حق و باطل
• تهدید خارجی مستمر

اگر دشمن نباشد، این ایدئولوژی فرو می‌ریزد.

۲) نیاز به توجیه سرکوب

حکومت بدون دشمن نمی‌تواند:

• اینترنت را قطع کند
• اعتراضات را سرکوب کند
• مخالفان را بازداشت کند
• بودجه امنیتی را افزایش دهد
• نیروهای بسیج را بسیج کند

سرکوب بدون دشمن = بی‌مشروعیت

۳) نیاز به تثبیت قدرت بیت رهبری

بیت رهبری با دو چیز حکومت می‌کند:

• ترس
• دشمن

تا ترس باشد، نیاز به «رهبر حافظ امنیت» باقی می‌ماند.

۴) نیاز به توجیه ناکارآمدی اقتصادی

تمام شکست‌ها را می‌توان به گردن دشمن انداخت:

• تحریم
• آمریکا
• اسرائیل
• «فتنه‌گران»
• اپوزیسیون خارج

دشمن یک سپر است.

**بخش دوم

سه سطح دشمن‌سازی در جمهوری اسلامی**

نظام در سه سطح دشمن می‌سازد:

۱) دشمن خارجی — دشمن ابدی برای بقای ایدئولوژی

نمونه‌ها:

• آمریکا
• اسرائیل
• اروپا
• عربستان

کارکرد:

• مشروعیت ایدئولوژی
• بسیج نیروهای داخلی
• حفظ وضعیت جنگی
• منحرف کردن افکار عمومی

۲) دشمن داخلی — دشمن برای مهار جامعه

دسته‌بندی دشمن داخلی:

• فعالان مدنی
• زنان معترض
• دانشجویان
• هنرمندان
• روزنامه‌نگاران
• اقلیت‌های قومی
• کارگران
• معلمان

این‌ها کارکرد دارند:

• ایجاد ترس
• ایجاد دوگانه «مردم / اغتشاشگر»
• سرکوب مشروع نمایی

۳) دشمن ساختگی — دشمن برای مهندسی سیاسی

اینجاست که نظام خودش دشمن تولید می‌کند:

• گروه‌های سیاسی قلابی
• اپوزیسیون بدلی
• چهره‌های ساختگی
• رسانه‌های پوششی
• خبرهای جعلی

مثال مشهور:
ساخت شبکه‌های تلگرامی اپوزیسیون‌نما برای کنترل افکار عمومی.

**بخش سوم

چرخه پنج‌مرحله‌ای تولید دشمن**

نظام برای ساخت دشمن یک چرخه کامل دارد:

۱) انتخاب سوژه

بر اساس:

• میزان تأثیر اجتماعی
• امکان تخریب
• قابلیت بهره‌برداری سیاسی

گاهی دشمن انتخاب می‌شود، نه کشف.

۲) قاب‌بندی (Framing)

سوژه را در یک قالب قرار می‌دهند:

• ضدایران
• ضدخانواده
• ضداسلام
• وابسته به خارجی
• اغتشاشگر

این قاب پیام دارد: «او دشمن است.»

۳) شواهدسازی

شواهد اغلب:

• مصنوعی
• گزینشی
• یا کاملاً ساختگی

نمونه‌ها:

• اعترافات تلویزیونی
• فایل‌های صوتی ساختگی
• اسناد جعلی

۴) اشباع رسانه‌ای

همه رسانه‌های نظام به‌صورت هماهنگ حمله می‌کنند:

• صداوسیما
• فارس
• تسنیم
• روزنامه‌های حکومتی
• اکانت‌های ارتش سایبری

هدف: ترسیم یک تصویر منسجم.

۵) تکرار و تثبیت

پیام تا حد اشباع تکرار می‌شود تا دشمن در ذهن تثبیت شود.

**بخش چهارم

چگونه جمهوری اسلامی دشمن را مدیریت و کنترل می‌کند؟**

سه روش اصلی:

۱) کنترل از طریق نفوذ

نظام تمایل دارد دشمن قابل کنترل ایجاد کند.
برای این کار عوامل نفوذی را وارد می‌کند تا:

• جهت حرکت را تغییر دهند
• اختلاف ایجاد کنند
• چهره‌های مستقل را تخریب کنند
• انرژی جمعی را منحرف سازند

۲) کنترل از طریق خوراک‌دهی رسانه‌ای

با هدایت روایت به دشمن، آن را قابل پیش‌بینی می‌کند:

• تحریک
• تهدید
• انتشار اطلاعات محدود
• شایعات هدفمند

۳) کنترل از طریق سوخت‌رسانی (Controlled Opposition)

گاهی دشمن را ذخیره می‌کند:

• دشمن ضعیف → مفید
• دشمن قوی → خطرناک

پس دشمن باید قابل استفاده باشد.

**بخش پنجم

دشمن‌سازی در اعتراضات عمومی — مدل ۸۸، ۹۶، ۹۸، ۱۴۰۱**

در هر اعتراض:

• اپوزیسیون خارج → دشمن سیاسی
• جوانان → دشمن امنیتی
• زنان → دشمن فرهنگی
• اقوام → دشمن تجزیه‌طلب
• رسانه‌ها → دشمن روانی
• معلمان و کارگران → دشمن اقتصادی

این مدل یک هدف دارد:
شکستن بدنه اجتماعی اعتراض و جدا کردن مردم از مردم.

**بخش ششم

پیامدهای خطرناک دشمن‌سازی مستمر**

این سیاست سه پیامد ویرانگر دارد:

۱) فرسایش اعتماد ملی

جامعه دچار پارانویا می‌شود.

۲) فرسایش سرمایه اجتماعی نظام

رژیم هر بار برای ساخت دشمن، بخشی از جامعه را قربانی می‌کند.

۳) رادیکالیزه شدن اعتراضات

چون گفت‌وگو ناممکن می‌شود.

جمع‌بندی فصل

این فصل توضیح داد:

• جمهوری اسلامی یک «نظام دشمن‌محور» است
• دشمن‌سازی ستون بقای آن است
• دستگاه امنیتی دشمن را تولید، تقویت و کنترل می‌کند
• این دشمن‌سازی بر ذهن جامعه تأثیر عمیق دارد
• و اعتراضات را به سمت رادیکالیزه‌شدن سوق می‌دهد

این فصل پل ورود به فصل بعد است: چگونه این دشمن‌سازی با اقتصاد امنیتی پیوند خورده است.