امروز در ایران و جهان چه گذشت 20 اوریل
مهمترین رویدادهای ایران و جهان در طول تاریخ در این روز
ایران
انتخاب دموکراتیک اردوان سوم به پادشاهی ایران
۲۰ آوریل سال ۹ میلادی، مِهستان یا سنای ایران، اردوان سوم را به پادشاهی برگزید.
در دوره اشکانیان، انتخاب شاه همیشه صرفاً وراثتی نبود. رأی مِهستان نقش مهمی در تعیین پادشاه داشت. معمولاً شاه وقت، پسر، برادر یا یکی از نزدیکان خود را پیشنهاد میکرد، اما تصمیم نهایی با مِهستان بود.
این ساختار نشان میدهد که در ایران اشکانی، نوعی نظام مشورتی و اشرافی برای کنترل قدرت وجود داشت.
برکناری خسروپرویز و پیامدهای تاریخی آن
۲۰ آوریل سال ۵۸۹ میلادی، خسروپرویز پس از درگیری با بهرام چوبین، از سلطنت کنار رفت و برای بازگشت به قدرت، به امپراتور روم شرقی پناه برد.
این اقدام در تاریخ ایران به عنوان نمونهای تلخ از تکیه بر بیگانه برای حفظ قدرت ثبت شده است.
خسروپرویز پس از بازگشت به سلطنت، جنگهای طولانی و فرسایشی با روم شرقی را آغاز کرد. این جنگها هر دو امپراتوری ایران و روم را تضعیف کرد و زمینه را برای فروپاشی ایران ساسانی فراهم ساخت.
اشتباهات خسروپرویز نشان داد که تصمیمهای نادرست یک فرمانروا میتواند سرنوشت یک تمدن را تغییر دهد.
ادامه ممنوعالخروج و ممنوعالمعامله شدن مقامات پس از انقلاب
۳۱ فروردین ۱۳۵۸ گزارش شد که در کمتر از دو ماه پس از انقلاب، هزاران نفر از مقامات پیشین، ثروتمندان، زمینداران و افراد مظنون به فساد مالی ممنوعالخروج یا ممنوعالمعامله شدند.
هدف اعلامشده این اقدام، بررسی منشأ ثروت، خروج ارز و سوءاستفاده احتمالی از مقام بود.
این روند نشاندهنده فضای انقلابی و تلاش برای مصادره یا کنترل داراییهای وابستگان حکومت پیشین بود؛ اما در عمل، بسیاری از این پروندهها با ابهام، شتابزدگی و فضای سیاسی همراه شد.
نگاه به تیترهای روزنامه اطلاعات در اول اردیبهشت ۱۳۵۸
صفحه اول روزنامهها در دورههای بحرانی، سندی مهم برای شناخت فضای سیاسی و اجتماعی آن زمان است.
تیترهای اول اردیبهشت ۱۳۵۸ نشان میدهد که جامعه ایران، تنها دو ماه پس از انقلاب، وارد مرحلهای تازه از تصفیه سیاسی، بیثباتی نهادی و بازتعریف قدرت شده بود.
ادبیات و فرهنگ
فومیو نیوا؛ داستاننویس ژاپنی
۲۰ آوریل ۲۰۰۵، فومیو نیوا، نویسنده پرکار ژاپنی، درگذشت.
او حدود ۸۰ داستان و چندین مجموعه داستان کوتاه و کتاب غیرداستانی نوشت. نیوا در جنگ جهانی دوم نیز به عنوان خبرنگار جنگی فعالیت داشت و تجربههای جنگی خود را در آثار ادبی بازتاب داد.
او برای ارتقای جایگاه نویسندگان تلاش کرد و معتقد بود نویسندگان، حافظان اخلاق، فرهنگ و حافظه انسانیاند.
جهان
مارکوس اورلیوس؛ امپراتور فیلسوف روم
۲۰ آوریل سال ۱۲۱ میلادی، مارکوس اورلیوس، امپراتور روم، به دنیا آمد.
او از سال ۱۶۱ تا ۱۸۰ میلادی امپراتور روم بود و به عدالت و قضاوت اهمیت ویژه میداد. جمله معروف او این بود که یک قاضی خوب، گاهی بهتر از یک سرباز مسلح میتواند نظم جامعه را حفظ کند.
مارکوس اورلیوس دو بار قصد جنگ با ایران را داشت، اما در برابر قدرت ایران اشکانی با دشواریهای جدی روبهرو شد.
آزادی مذهبی یهودیان در نیوآمستردام
۲۰ آوریل ۱۶۵۷، دولت هلند در مستعمره نیوآمستردام، نیویورک امروزی، به یهودیان آزادی مذهبی داد.
این تصمیم باعث شد مهاجرت یهودیان اروپا به آمریکای شمالی افزایش یابد. بعدها نیویورک به یکی از مهمترین مراکز جمعیت یهودیان در جهان تبدیل شد.
ترور پونتیاک؛ رهبر قبایل بومی آمریکا
۲۰ آوریل ۱۷۶۹، پونتیاک، رهبر قبیله اوتاوا و از چهرههای مقاومت بومیان آمریکای شمالی، کشته شد.
او اتحادیهای از قبایل بومی علیه نفوذ انگلیسیها تشکیل داده بود و معتقد بود مهاجران اروپایی سرانجام سرزمین بومیان را تصرف خواهند کرد.
مرگ او ضربه بزرگی به مقاومت سازمانیافته بومیان وارد کرد.
انقلاب کاراکاس و آغاز مسیر استقلال ونزوئلا
۱۹ آوریل ۱۸۱۰، مردم کاراکاس علیه فرماندار اسپانیایی قیام کردند و او را وادار به واگذاری قدرت به شورای محلی کردند.
این رویداد آغاز مسیر استقلال ونزوئلا بود. استقلال کامل این کشور چند سال بعد، با مبارزات سیمون بولیوار، تحقق یافت.
ونزوئلا بعدها به یکی از مهمترین کشورهای نفتی آمریکای لاتین تبدیل شد. در سالهای اخیر نیز بحران سیاسی این کشور، بهویژه پس از دوره نیکلاس مادورو، در مرکز توجه جهانی قرار گرفت. گزارشهای سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که پس از برکناری عملی مادورو، وضعیت انتقال قدرت در ونزوئلا همچنان ناپایدار و محل بحث است.
تیراندازی شوروی به هواپیمای کره جنوبی
۲۰ آوریل ۱۹۷۸، یک هواپیمای مسافربری کره جنوبی وارد حریم هوایی شوروی شد.
یک جنگنده شوروی به هواپیما اخطار داد، اما خلبان کرهای مسیر خود را تغییر نداد. سپس جنگنده شوروی به هواپیما شلیک کرد. هواپیما روی دریاچهای یخزده فرود اضطراری کرد و دو مسافر کشته شدند.
چند سال بعد، حادثه مشابهی در سال ۱۹۸۳ رخ داد و هواپیمای دیگری از کره جنوبی توسط شوروی ساقط شد.
کشتار دبیرستان کلمباین
۲۰ آوریل ۱۹۹۹، دو دانشآموز دبیرستان کلمباین در ایالت کلرادو آمریکا به روی دانشآموزان و معلمان تیراندازی کردند.
در این حمله ۱۳ نفر کشته و ۲۴ نفر زخمی شدند. دو عامل حمله نیز در پایان خودکشی کردند.
این حادثه یکی از نقاط عطف بحث خشونت مسلحانه، فرهنگ اسلحه و بحران روانی نوجوانان در آمریکا شد.
مافیا، اعتیاد و بحران اجتماعی در روسیه
در آوریل ۲۰۰۳، چند قتل سازمانیافته در روسیه باعث نگرانی عمومی شد.
نمایندگان مجلس روسیه پرسیدند که آیا دولت بر کشور حکومت میکند یا شبکههای مافیایی؟
در همان دوره، گزارشهایی درباره گسترش اعتیاد، ایدز، الکل و فساد سازمانیافته منتشر شد؛ مسائلی که بخشی از پیامدهای فروپاشی شوروی و گذار پرآشوب به اقتصاد بازار بود.
برخی دیگر از رویدادهای ۲۰ آوریل
- ۱۵۳۴: الیزابت بارتن، راهبه انگلیسی که ادعای پیامبری کرده بود، اعدام شد.
- ۱۸۰۹: ناپلئون ارتش اتریش را در باواریا شکست داد.
- ۱۸۶۵: ماکس نتلائو، تاریخدان اتریشی، به دنیا آمد.
- ۱۸۷۶: بلغارها علیه سلطه عثمانی قیام کردند.
- ۱۹۰۲: پیر و ماری کوری موفق شدند رادیوم را ایزوله کنند.
- ۱۹۱۷: روزنامه پراودا انتشار خود را آغاز کرد.
- ۱۹۲۰: اعلامیه بالفور درباره فلسطین و ایجاد وطن ملی یهودیان مطرح شد.
- ۱۹۳۹: آلمان نازی پنجاهسالگی هیتلر را جشن گرفت.
- ۱۹۴۱: هواپیماهای آلمانی آتن را بمباران کردند.
- ۱۹۷۴: ژنرال ایوب خان، رئیسجمهور پیشین پاکستان، درگذشت.
- ۲۰۱۰: انفجار سکوی نفتی در خلیج مکزیک باعث نشت گسترده نفت شد.
- ۲۰۱۳: غلامعلی حدادعادل از عملکرد دولت محمود احمدینژاد بهشدت انتقاد کرد.
جمعبندی تحلیلی
رویدادهای ۲۰ آوریل یک پیام روشن دارند: قدرت سیاسی زمانی پایدار میماند که با نهاد، عدالت، عقلانیت و احترام به فرهنگ ملی همراه باشد. از مِهستان اشکانی تا سقوط تدریجی ساسانیان، و از انقلاب ونزوئلا تا بحرانهای مدرن، تاریخ نشان میدهد بیتوجهی به تجربه گذشته، هزینهای سنگین برای ملتها دارد.
گردآوری و بازنویسی:
ساموئل (پیمان) سلاحی
Loading...
